Author: Konstantinos Poulas

Ποιοι οι παράγοντες κινδύνου στον καρκίνο παχέος εντέρου; Ποιος ο ρόλος της ασπιρίνης, του ασβεστίου, των τροφών στην πρόληψη;

Οι νεοπλασματικές παθήσεις του παχέος εντέρου εμφανίζουν τις τελευταίες δεκαετίες αυξανόμενη συχνότητα. Οι σημαντικότερες αιτίες για την αύξηση αυτή είναι οι σύγχρονες διατροφικές συνήθειες, ο «δυτικός» τρόπος διαβίωσης, καθώς και η σημαντική αύξηση του ορίου ηλικίας του πληθυσμού.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο 3ος σε συχνότητα καρκίνος στον Δυτικό κόσμο και ο 2ος σε θνητότητα. Προσβάλλει όλες τις ηλικίες, όμως η επίπτωση αυξάνει ιδιαίτερα μετά τα 40 έτη. Τουλάχιστον το 50% των περιπτώσεων αφορούν στο ορθό. Δυστυχώς και παρά τις μεγάλες διαγνωστικές εξελίξεις που έχουν επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, η καθυστερημένη διάγνωση βρίσκεται σε υψηλά ποσοστά επί του συνόλου, με αποτέλεσμα τουλάχιστον στο 10% του συνόλου των περιπτώσεων, ο όγκος να μην είναι εξαιρέσιμος χειρουργικά και σε ποσοστό πλέον του 20% να υφίστανται ηπατικές μεταστάσεις.

Οι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου παχέος εντέρου (65-85%) θεωρούνται σποραδικές περιπτώσεις (χωρίς γενετική προδιάθεση). Στο 5% θεωρείται σίγουρη η προδιάθεση και στο υπόλοιπο 30% η παρουσία γονιδίων με μειωμένη διεισδυτικότητα καθιστά πιθανή μία γενετική επιβάρυνση (οικογενής καρκίνος).

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου εμφάνισης του καρκίνου παχέος εντέρου;
η ηλικία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου εμφάνισης της νόσου. Όλα τα άτομα, ανεξαρτήτως φύλου, και χωρίς κάποιο ιστορικό κινδυνεύουν να εμφανίσουν καρκίνο του παχέος εντέρου μετά την ηλικία των 50 ετών. Αν και ο κίνδυνος αυτός υπάρχει και πριν τα 50 έτη, οι περισσότεροι από το 90% των ανθρώπων που εμφανίζουν καρκίνο του παχέος εντέρου είναι μεγαλύτεροι των 50 ετών. Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:
• η παρουσία ενός ή περισσότερων συγγενών α’ βαθμού με καρκίνο ή πολύποδες του παχέος εντέρου
• η παρουσία αδενωματωδών πολυπόδων ή καρκίνου του παχέος εντέρου στο παρελθόν
• η οικογενής πολυποδίαση του παχέος εντέρου και το σύνδρομο μη πολυποδιασικού καρκίνου του παχέος εντέρου
• το ιστορικό μακροχρόνιας και εκτεταμένης Ιδιοπαθούς Φλεγμονώδους νόσου του παχέος εντέρου (Ελκώδης κολίτιδα, ν. Crohn).
• η έλλειψη φυσικής άσκησης
• η παχυσαρκία
• το κάπνισμα
• ομάδες υψηλού κινδύνου
Σήμερα διαχωρίζονται δύο βασικές κατηγορίες κινδύνου, η ομάδα μέσου κινδύνου και η ομάδα υψηλού κινδύνου.

Ομάδα μέσου κινδύνου:
Τα άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών θεωρούνται μέσου κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου. Μετά την ηλικία αυτή η συχνότητα της νόσου διπλασιάζεται για κάθε δεκαετία ζωής. Σύμφωνα µε τις διεθνείς οδηγίες, τα άτομα που δεν έχουν κανένα σύμπτωμα αλλά ανήκουν στην ομάδα μέσου κινδύνου, δηλαδή όταν η ηλικία τους είναι μεγαλύτερη από 50 έτη, πρέπει να υποβάλλονται σε δοκιμασία ανίχνευσης αιμοσφαιρίνης στα κόπρανα κάθε χρόνο και σε εύκαμπτη σιγμοειδοσκόπηση κάθε 3 με 5 χρόνια, η σε ολική κολονοσκόπηση ανά 10ετία, αν δεν υπάρξουν ευρήματα. Όταν δεν είναι δυνατή η ολική κολονοσκόπηση πρέπει να γίνεται βαριούχος υποκλυσμός με διπλή αντίθεση.

Ομάδα υψηλού κινδύνου:

• άτομα με ατομικό ιστορικό πολυπόδων ή καρκίνου του παχέος εντέρου
• άτομα με οικογενειακό ιστορικό πολυπόδων ή καρκίνου του παχέος εντέρου
• ασθενείς με μακροχρόνια Ελκώδη κολίτιδα ή νόσο του Crohn.
• Το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να μας βοηθήσει να ξεχωρίσουμε τις οικογένειες που έχουν βλάβες στα γονίδιά τους, που κληρονομούνται και προδιαθέτουν στην εμφάνιση του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ορισμένα άτομα που ανήκουν σε αυτές τις οικογένειες μπορεί να εμφανίσουν καρκίνο σε ποσοστό που φτάνει το 100%. Τα άτομα που ανήκουν στην ομάδα αυτή μπορεί να εμφανίσουν καρκίνο σε μικρότερη ηλικία.

Από το 1985 η επίπτωση αλλά και η θνητότητα του καρκίνου του παχέος εντέρου έχει ελαφρά μειωθεί και αυτό οφείλεται σε ένα συνδυασμό παραγόντων όπως:
• Η έγκαιρη διάγνωση τωνπολυπόδων και η εκτομή τους (πολυποδεκτομή)
• Η έγκαιρη διάγνωση καρκίνου με τις δοκιμασίες ανίχνευσης αιμοσφαιρίνης στα κόπρανα.
• Η συχνότερη χρησιμοποίηση της κολονοσκόπησης σε συμπτωματολογία από το παχύ έντερο. Οι οδηγίες για την πρόληψη και πρώιμη διάγνωση της νόσου στο γενικό πληθυσμό, περιλαμβάνουν την κολονοσκόπηση από την ηλικία των 50 ετών και έκτοτε κάθε δέκα χρόνια ή τη σιγμοειδοσκόπηση κάθε πέντε χρόνια. Για άτομα υψηλού κινδύνου ο έλεγχος πρέπει να αρχίζει από μικρότερη ηλικία

Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις του ΚΠΕ είναι τα Αδενώματα, σποραδικά ή στο πλαίσιο οικογενούς πολυποδίασης και η Επιθηλιακή Δυσπλασία (ΕΔ) στις Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσους (ΙΦΝ)

Οι ισχυρότεροι προγνωστικοί δείκτες, ήτοι τα βιολογικά, αντικειμενικά μετρήσιμα, χαρακτηριστικά, που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την έκβαση του ΚΠΕ είναι η πλήρης εξαίρεση και η ανατομική επέκταση του όγκου.

Η τοπική επέκταση της νόσου στο τοίχωμα του εντέρου (Τ), οι μεταστάσεις στους επιχώριους Λεμφαδένες (Ν) οι μακρινές Μεταστάσεις (Μ) και η Αγγειακή Διασπορά (V), όπως διαγιγνώσκονται και καταγράφονται στην ιστοπαθολογική μελέτη του εξαιρεθέντος νεοπλάσματος, είναι τα ευρήματα που καθορίζουν την πρόγνωση και τη θεραπεία της νόσου, σταδιοποιώντας την.

Το πρώτο μέτρο πρόληψης είναι η εντόπιση γενετικών ή περιβαλλοντικών παραγόντων, υπεύθυνων για καρκίνο του παχέος εντέρου.
Δεύτερο μέτρο είναι η εντόπιση και η εκρίζωση
προκαρκινικών βλαβών.

Για τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, αν και δεν είναι ακόμη απόλυτα τεκμηριωμένοι, το Εθνικό Ινστιτούτο
του Καρκίνου των ΗΠΑ εξέδωσε οδηγίες διατροφής.

1. ελάττωση της κατανάλωσης λίπους
2. αύξηση των φυτικών ινών στα 20-30 γραμμάρια ημερησίως
3. αύξηση κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών
4. αποφυγή της παχυσαρκίας.
5. ελαφρά έως μέση κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και
σωματική άσκηση.

Για το δεύτερο μέρος, της έγκαιρης εντόπισης των προκαρκινικών καταστάσεων, υπάρχουν δύο κατηγορίες πληθυσμού: αυτοί που είναι υψηλού κινδύνου και αυτοί που είναι σχετικού κινδύνου.

Για τους πληθυσμούς σχετικού κινδύνου προτείνονται τα εξής:
1. ετήσια δακτυλική εξέταση του ορθού για ηλικία άνω των 40.
2. εξέταση κοπράνων για Hb κάθε χρόνο για ηλικία πάνω από
50 ετών.
3. ορθοσιγμοειδοσκόπηση με εύκαμπτο όργανο κάθε 3-5
χρόνια μετά τα 50.

Η θεραπεία
Σημαντικές εξελίξεις έχουν επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια και στη χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού. Ιδιαίτερα σημαντική πρόοδος καταγράφεται στην αντιμετώπιση του καρκίνου του εντέρου με ελάχιστα επεμβατικές (τραυματικές) μεθόδους δια μέσου του πρωκτού. Με τις μεθόδους αυτές που εφαρμόζονται σήμερα και στη χώρα μας μπορεί σε συγκεκριμένες και επιλεγμένες περιπτώσεις αρχόμενων καρκίνων να αποφευχθούν αρκετές ανοιχτές επεμβάσεις κολεκτομής με εξίσου καλά αποτελέσματα.

Η εξέλιξη της χειρουργικής σε συνδυασμό με την υψηλή τεχνολογία του 21ου αιώνα δίνει τη δυνατότητα στη χειρουργική του παχέος εντέρου να επεμβαίνει με τον ελάχιστο δυνατό τρόπο. Η λαπαροσκοπική κολεκτομή προσφέρει περισσότερα πλεονεκτήματα για τον ασθενή, έναντι της ανοικτής χειρουργικής.
Η γρήγορη έξοδος από το νοσοκομείο και η σημαντική μείωση του μετεγχειρητικού πόνου, συνηγορούν για τη σπουδαιότητα της λαπαροσκοπικής κολεκτομής με μεγάλα οφέλη για τον ασθενή.
Πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής κολεκτομής είναι το ελάχιστο τραύμα- μικρές τομές, η περιορισμένη καταστροφή ιστών από την στιγμή που υπάρχει μικρό χειρουργικό τραύμα, η ελάχιστη απώλεια αίματος με αποτέλεσμα μικρότερο ποσοστό μεταγγίσεων, το μικρότερο ποσοστό ενδοκοιλιακών συμφύσεων, αποφεύγονται οι μετεγχειρητικές κήλες (λόγω του μικρού χειρουργικού τραύματος) και ο μικρότερος μετεγχειρητικός πόνος.

Σε περιπτώσεις τοπικά προχωρημένων καρκίνων του τελικού τμήματος του παχέος εντέρου, δηλαδή του ορθού, η εφαρμογή πριν το χειρουργείο συνδυασμού ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας οδηγεί στις περισσότερες περιπτώσεις σε ελάττωση ή και εξαφάνιση του όγκου και σε δραματική μείωση της ανάγκης για τη δημιουργία «παρά φύσιν έδρας» (κολοστομίας) για τους πάσχοντες.

Πρόληψη
Οι συστάσεις που δίνονται από την παγκόσμια οργάνωση υγείας σε συνεργασία με έγκυρα διεθνή αντικαρκινικά κέντρα όσον αφορά την δίαιτα και τον τρόπο ζωής στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Μειωμένη κατανάλωση ζωικού λίπους (λιγότερο από 20% του συνόλου των λαμβανόμενων θερμίδων). Η καθημερινή διατροφή να περιλαμβάνει ικανή ποσότητα φρέσκων λαχανικών και φρούτων, ψωμιού ολικής αλέσεως, δημητριακών, οσπρίων και ελαιόλαδου, προκειμένου να εξασφαλιστεί η λήψη σημαντικών συστατικών που έχουν αντικαρκινική δράση. Τα λαχανικά και τα φρούτα περιέχουν πολλές ουσίες με αντινεοπλασματικές ιδιότητες όπως: βιταμίνες C και Ε, καροτενοειδή, φυλικό οξύ, φυτικές ίνες, φαινόλες και φλαβονοειδή. Τα λαχανικά λόγω της διαφορετικής τους σύστασης (περισσότερα καροτενοειδή, φυλικό οξύ και βιταμίνη Β6) φαίνεται οτι ασκούν ισχυρότερη προστατευτική δράση από τα φρούτα (περισσότερα σάκχαρα, θερμίδες και βιταμίνη C).
 Ιδιαίτερη σημασία έχει δοθεί στο σκόρδο και ειδικά στην ουσία τρανσφεράση της S-γλουταθειόνης που περιέχει το σκόρδο σε μεγάλη ποσότητα. Η ουσία αυτή εμπλέκεται στην εξουδετέρωση αρκετών δυνητικών καρκινογόνων. Σε μία πρόσφατη μεγάλη επιδημιολογική μελέτη, φάνηκε ότι η κατανάλωση μιας τουλάχιστον κεφαλής σκόρδου την εβδομάδα, έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση κατά 30% του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του παχέος εντέρου, σε σύγκριση με τα άτομα που δεν κατανάλωσαν σκόρδο.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι το ασβέστιο των γαλακτοκομικών προϊόντων ασκεί προφυλακτική δράση.
Το παραπάνω διαιτολόγιο αντιπροσωπεύει τη λεγόμενη Μεσογειακή δίαιτα. Το παραπάνω προτεινόμενο διαιτολόγιο και ο δραστικός περιορισμός του δυτικού
τρόπου διατροφής με τις τροφές του τύπου fast food που είναι πολύ υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος, είναι πιθανώς ευεργετικό, όταν εφαρμόζεται από την παιδική και νεαρή ηλικία.
Συμπερασματικά είναι χρήσιμη η διατροφή που είναι φτωχή σε ζωικό λίπος και πλούσια σε συστατικά φυτικής προέλευσης.

Ο ρόλος της ασπιρίνης στη μακροχρόνια πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου
Η ασπιρίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), όπως η ιβουπροφαίνη μπορεί να βοηθήσουν στην προστασία από τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Η λήψη κάθε μέρα ασπιρίνης στη δόση των 300 mg ή
περισσότερο για περίπου 5 χρόνια, βρέθηκε να είναι αποτελεσματική για την πρωτογενή πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες έρευνες που έδειξαν τα ευεργετικά
αποτελέσματα να διαρκούν για 10 χρόνια. Η ασπιρίνη μειώνει τα περιστατικά ορθοκολικού καρκίνου κατά το ένα τέταρτο, και τους θανάτους από καρκίνο του παχέος εντέρου κατά το ένα τρίτο. Η προστατευτική δράση της πιστεύεται ότι οφείλεται στο ότι καταστέλλει ένα ένζυμο (COX-2) που βοηθά στον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.

Η καθιστική ζωή και το αυξημένο στρες, δεν είναι σύμμαχοι στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ η τάση να ελέγχουμε το κάθε τι που συμβαίνει στη ζωή μας ( προσωπικότητα τύπου Α στην ψυχιατρική ) που μας κάνει control freaks είναι παράγοντας κινδύνου λένε οι ειδικοί για την εμφάνιση γαστρεντερικού καρκίνου στο μέλλον .

Τέλος όταν εμφανίζονται ύποπτα συμπτώματα, όπως η αλλαγές στον τρόπο που συμπεριφέρεται το έντερο μας, ή αιμορραγία, η αναιμία και η κόπωση , ή απώλεια βάρους και ο πόνος στην κοιλιά, αμέσως θα πρέπει να πάτε σε ειδικό γιατρό.

Που οφείλεται ο πόνος, αριστερά, κάτω χαμηλά της κοιλιάς;

Ο πόνος στην αριστερή κάτω κοιλιά μπορεί να οφείλεται σε απλά αίτια που περνούν χωρίς ιδιαίτερη αντιμετώπιση, αλλά και σε σοβαρές παθήσεις που απαιτούν άμεση εισαγωγή στο νοσοκομείο ή και χειρουργείο. Είναι λιγότερο συχνός από τον πόνο στη δεξιά κάτω κοιλιά.
Ο πόνος στην αριστερή κοιλιά απαντάται περισσότερο σε μεγαλύτερους ηλικιακά ασθενείς. Οι πόνοι στο κάτω αριστερό μέρος της κοιλιάς, σχετίζονται συνήθως με το παχύ έντερο. Οι κολίτιδες διαφόρων μορφών (ελκώδης κολίτιδα, ασθένεια του Crohn, σπαστική κολίτιδα), είναι αιτίες πόνων στην εν λόγω περιοχή.

Ο οξύς πόνος στην αριστερή κάτω κοιλιά μπορεί να οφείλεται σε γαστρεντερικά, γυναικολογικά, ουρολογικά και άλλα αίτια.
Γαστρεντερικά αίτια περιλαμβάνουν
τη γαστρεντερίτιδα,
τη δυσκοιλιότητα,
την εκκολπωματίτιδα,
τη συστροφή σιγμοειδούς,
την αριστερή βουβωνοκήλη ή μηροκήλη και άλλα.

Η γαστρεντερίτιδα συνήθως προκαλεί γενικευμένο κοιλιακό πόνο. Είναι η συχνότερη αιτία κοιλιακού πόνου στα παιδιά συνήθως εξαιτίας ιώσεων. Απαιτείται προσεκτικός έλεγχος όταν η γαστρεντερίτιδα προκαλεί πόνο στην αριστερή κάτω κοιλιά και θα πρέπει να είναι διάγνωση αποκλεισμού. Η δυσκοιλιότητα συχνά οφείλεται σε κάποιο οργανικό πρόβλημα (πχ γαστρεντερίτιδα). Και αυτή θα πρέπει να αποτελεί διάγνωση αποκλεισμού. Η εκκολπωματίτιδα αφορά στο 90% των περιπτώσεων το σιγμοειδές και συνεπώς ο πόνος αντανακλά συνήθως στην αριστερή κοιλιά. Στην οξεία εκκολπωματίτιδα υπεύθυνα για τα συμπτώματα είναι μικρά“σακουλάκια” που σχηματίζονται στο τοίχωμα του εντέρου, στα σημεία όπου τα αγγεία τρέφουν το έντερο και εισχωρούν κάθετα στο τοίχωμά του, τα εκκολπώματα.
Η συντριπτική πλειονότητα των εκκολπωμάτων δημιουργείται στο παχύ έντερο και εντοπίζεται κυρίως στο σιγμοειδές, το οποίο βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της κοιλιάς. Η παρουσία εκκολπωμάτων ονομάζεται εκκολπωμάτωση και αποτελεί ίσως την πιο συνήθη νόσο του κατώτερου πεπτικού σωλήνα. Όταν δεν φλεγμαίνουν τα εκκολπώματα συνήθως δεν δίνουν συμπτώματα αλλά μπορεί μέσα τους να παγιδευτούν κόπρανα από το έντερο ή να αναπτυχθούν μικρόβια και να προκληθεί φλεγμονή, δηλαδή εκκολπωματίτιδα.
Η συστροφή σιγμοειδούς είναι η πιο συχνή μορφή συστροφής. Μπορεί να οδηγήσει σε εντερική απόφραξη (ειλεός) και να έχει αργή και ύπουλη έναρξη σε ηλικιωμένα άτομα. Μια περισφιγμένη αριστερή βουβωνοκήλη ή μηροκήλη μπορεί να παρουσιαστεί με πόνο στην αριστερή κοιλιά. Ο πόνος θα είναι πολύ έντονος και θα συνοδεύεται από μη ανατάξιμη διόγκωση πάνω στη βουβωνική χώρα, ενώ μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα εντερικής απόφραξης. Ο ασθενής με μη ανατάξιμη περισφιγμένη βουβωνοκήλη ή μηροκήλη χρειάζεται άμεσα χειρουργική ανάταξη και αποκατάσταση της βουβωνοκήλης ή μηροκήλης. Σε σπάνιες περιπτώσεις, η σκωληκοειδίτιδα μπορεί να αντανακλά αριστερά, ιδίως σε ασθενείς με μη-καθηλωμένο ελεύθερο τυφλό έντερο ή με πολύ μακριά σκωληκοειδή απόφυση. Το γεγονός αυτό μπορεί να καθυστερήσει τη χειρουργική αντιμετώπιση με σκωληκοειδεκτομή.

Γυναικολογικά αίτια πόνου στην αριστερή κάτω κοιλία μπορεί να σχετίζονται με:
έκτοπο κύηση στην αριστερή σάλπιγγα
πρόωρο τοκετό
αποκόλληση πλακούντα
σαλπιγγίτιδα
πυελικό απόστημα
πόνοι περιόδου

Γυναικολογικά αίτια πόνου στην αριστερή κάτω κοιλία θα πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε υπόψη και να ζητείται η συμβουλή γυναικολόγου.
Ο πόνος στην αριστερή κάτω κοιλιά μπορεί να οφείλεται σε έκτοπο κύηση στην αριστερή σάλπιγγα. Εάν έχει επέλθει ρήξη, τότε η αιμορραγία είναι σημαντική και η ασθενής πρέπει να οδηγηθεί γρήγορα στο χειρουργείο. Η επαπειλούμενη κύηση ή η αποβολή μπορεί να παρουσιάσει πόνο ιδίως όταν συνδυάζεται με ιστορικό αιμορραγίας από τον κόλπο. Πόνος μπορεί να εμφανιστεί και σε πιο προχωρημένη κύηση και μπορεί να υποδηλώνει πρόωρο τοκετό, αποκόλληση πλακούντα κ.α. Η πυελική φλεγμονώδης νόσος λόγω σαλπιγγίτιδας ή/και πυελικού αποστήματος εκδηλώνεται με εκκρίσεις από τον κόλπο και απαντάται συχνότερα σε γυναίκες με πολλούς σεξουαλικούς συντρόφους, ιστορικό προηγούμενης φλεγμονής πυέλου και χρήση σπιράλ. Πόνοι στη μέση της περιόδου (Mittelschmerz) μπορεί να είναι αρκετά έντονοι ώστε να οδηγήσουν τη γυναίκα ακόμα και στο νοσοκομείο. Άλλα αίτια πόνου είναι η συστροφή εξαρτήματος (ωοθήκης-σάλπιγγας), τα εκφυλισμένα ινομυώματα και πυελικοί όγκοι.
Ουρολογικά αίτια πόνου στην αριστερή κάτω κοιλιά περιλαμβάνουν:
επιδιδυμίτιδα-ορχίτιδα
συστροφή όρχεος
κωλικό νεφρού-ουρητήρα
ουρολοίμωξη
κωλικό νεφρού
Ο κωλικός νεφρού είναι αιφνίδιος και διαλείπων. Μια πέτρα μπορεί να προκαλέσει αιματουρία. Οι ουρολοιμώξεις χαρακτηρίζονται από συχνοουρία, πόνο στην ούρηση, αιματουρία, έπειξη για ούρηση και δύσοσμα ούρα.
Άλλα αίτια πόνου αριστερά κάτω στην κοιλιά είναι το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής (σε άτυπες εκδηλώσεις του) το οποίο μπορεί να διαφύγει κατά την αρχική διάγνωση, ο έρπητας ζωστήρας και άλλα σπανιότερα όπως η πλήρης αναστροφή σπλάχνων και η θρόμβωση πυελικών φλεβών.
Χρόνιος πόνος αριστερά κάτω στην κοιλιά μπορεί να οφείλεται σε : δυσκοιλιότητα (οφείλεται συνήθως σε λειτουργικό αίτιο πχ δίαιτα χαμηλή σε υπόλειμμα), ευερέθιστο έντερο (σπαστική κολίτιδα), κακοήθειες του παχέος εντέρου (συνοδεύονται από αλλαγές στις εντερικές συνήθειες, απώλεια βάρους και αίμα από το ορθό) και νόσο Crohn ή έλκώδη κολίτιδα(συνοδεύονται από διάρροιες με βλέννη ή αίμα). Χρόνιος πόνος αριστερά κάτω μπορεί να παρουσιαστεί σε γυναίκες με με ενδομητρίωση ή όγκους της πυέλου. Επίσης σε προβλήματα από την κατ’ισχίον άρθρωση.

Τι πρέπει να προσέξετε
Ο πόνος στην κοιλιά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται εμπειρικά. Επίσης, δεν πρέπει να λαμβάνονται παυσίπονα ώσπου να διερευνηθεί η αιτία του πόνου.
Σε κάθε περίπτωση, ο ασθενής θα πρέπει να απευθύνεται στον γιατρό του, με σκοπό να αποκλεισθεί ή να αντιμετωπισθεί πιθανή σοβαρή πάθηση.
Τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι διαβητικοί, οι γυναίκες, οι νεφροπαθείς και οι βαρέως πάσχοντες κινδυνεύουν περισσότερο. Η κλινική εικόνα των ασθενών αυτών μπορεί να είναι ήπια αλλά να υποκρύπτει σοβαρό ενδοκοιλιακό πρόβλημα.

Άνοια. 12 μυστικά για να την προλάβετε. Από τις συνηθέστερες μορφές της, Αλτσχάιμερ, Πάρκινσον

Άνοια (#dementia) είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τα συμπτώματα μιας μεγάλης ομάδας ασθενειών που προκαλούν σταδιακή παρακμή στη λειτουργία ενός ατόμου. Είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την απώλεια της μνήμης, διανοητικότητας, λογικότητα, κοινωνικότητας και αυτών που θεωρούνται φυσιολογικές συναισθηματικές αντιδράσεις.

Σύμφωνα με παγκόσμια εταιρεία νόσου του Alzheimer, οι ασθενείς με άνοια αναμένεται να αυξηθούν παγκοσμίως από τα 46,8 εκατομμύρια σε περισσότερους από 131,5 εκατομμύρια το 2050. Η τρομακτική αυτή πρόβλεψη οφείλεται κυρίως στην αναμενόμενη αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στη χώρα μας υπολογίζεται πως υπάρχουν περίπου 200.000 ασθενείς με άνοια, οι οποίοι θα φτάσουν τους 354.000 το 2050.

Ποια άτομα προσβάλλονται από άνοια;
Τα περισσότερα άτομα με άνοια είναι προχωρημένης ηλικίας, αλλά είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τα περισσότερα ηλικιωμένα άτομα δεν παθαίνουν άνοια. Δεν αποτελεί μια φυσιολογική εξέλιξη των γηρατειών. Άνοια μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε άτομο, αλλά το συνηθέστερο μετά την ηλικία των 65χρόνων. Άτομα στα σαράντα και στα πενήντα τους μπορεί επίσης να πάσχουν από άνοια.

Τι προκαλεί την άνοια;
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές άνοιας και η καθεμία έχει τις δικές της αιτίες.

Μερικές από τις συνηθέστερες μορφές άνοιας είναι:
Nόσος Αλτσχάιμερ.

Αγγειακή Άνοια

Νόσος Πάρκινσον

Άνοια με Λιούη σώματα (προκαλείται από τον εκφυλισμό και καταστροφή νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου.

Εκφυλισμός πρόσθιου εγκεφαλικού λοβού.

Νόσος Χάντιγκτον

Άνοια που σχετίζεται με το αλκοόλ

Νοσος Κροϋτσφελτ-Τζάκομπ

Ποια είναι τα κλινικά συμπτώματα της άνοιας ;
Ένας ασθενής με άνοια μπορεί :

– να ξεχνάει δηλ. να μη θυμάται που μένει ή πως είναι το όνομα ενός αγαπημένου του προσώπου

– να μην μπορεί να πάρει μια απόφαση ή να οργανώσει τη ζωή του

– να δυσκολεύεται στις κινήσεις

– να έχει αλλάξει η προσωπικότητά του

– να μην σκέφτεται λογικά

– να έχει απρεπή συμπεριφορά πχ να βρίζει ή να βγάζει τα ρούχα του μέσα σε κόσμο

– να εκνευρίζεται εύκολα

– να εμφανίζει παρανοϊκές σκέψεις όπως ότι τον παρακολουθούν ή ότι του βάζουν δηλητήριο στο φαγητό

– να έχει ψευδαισθήσεις.

Είναι δικαιολογημένος ο φόβος για την άνοια;
Πρόκειται για έναν απόλυτα δικαιολογημένο φόβο όταν κανείς σκέφτεται πόσο γρήγορα μπορεί να χάσει την αξιοπρέπειά του.

Ο λόγος για αυτό είναι ότι μια άνοια προκαλεί μια κάθετη πτώση, τόσο της απόδοσης όσο και της κοινωνικής παρουσίας.

Αυτός που δεν είναι σε θέση να επικοινωνήσει και να έχει σωστές σκέψεις επίσης και κοινωνικό διάλογο με το περίγυρο του και συνεχώς βομβαρδίζεται από τη έλλειψη των διανοητικών του δυνατοτήτων, χάνοντας κυρίως και τη γλώσσα και την επαφή, βρίσκεται όλο και περισσότερο στο στάδιο της απομόνωσης, νιώθοντας στην αρχή και χάνοντας μετά και την αίσθηση της ύπαρξη του, φτάνοντας μέχρι και τον μαρασμό.

Μπορούμε να κάνουμε αρκετές αλλαγές στο καθημερινό τρόπο της ζωής μας για να αποφύγουμε την άνοια. Ας δούμε τις πιο βασικές:
ΗΣωματική άσκησηβελτιώνει τη ροή αίματος, και την παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο. Στις περιοχές εκείνες που σχετίζονται με την μνήμη, γίνεται καλύτερη αιμάτωση του εγκεφάλου, οδηγώντας στην ενίσχυση της νοητικής λειτουργίας, και επομένως βελτίωση της μνήμης. Για τον λόγο αυτό η άσκηση, αποτελεί ένα σημαντικό μέσο παρέμβασης στην αντιμετώπιση της νόσου.
Δραστική ελάττωση της κατανάλωσης της ζάχαρηςκαι των συναφών γλυκαντικών και τελικά όλων των επεξεργασμένων υδατανθράκων. Έχετε υπόψη ότι και ο διαβήτης είναι ισχυρός προδιαθεσικός παράγοντας. Ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, επειδή η αυξημένη γλυκόζη (σάκχαρο) προκαλεί βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία
Μείωση των επιπέδων τηςινσουλίνης. Ο επιθετικός έλεγχος του σακχάρου που έχει ως αποτέλεσμα τα χαμηλά επίπεδα ώστε να είναι αναγκαία η επίσκεψη στο νοσοκομείο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο άνοιας στους ηλικιωμένους με διαβήτη τύπου ΙΙ
Κόψιμο τουκαπνίσματος που συνδέεται άμεσα με τη μείωση της οξυγόνωσης του εγκεφάλου. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πολυάριθμες τοξικές ουσίες οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργικότητα και ακεραιότητα των νευρώνων (πχ. το μονοξείδιο του άνθρακα και κάποια είδη αντιδρώντος οξυγόνου, και αυτό μπορεί να επηρεάσει μακροπρόθεσμα την επιβίωση των νευρώνων. Το κάπνισμα έχει σαν άμεσο αποτέλεσμα αύξηση στη ροή του αίματος και στο μεταβολισμό στην παρεγκεφαλίδα, στους μετωπιαίους και στους βρεγματικο-ινιακούς λοβούς των ενήλικων ατόμων. Το χρόνιο κάπνισμα έχει συνδεθεί με τη μειωμένη σφαιρική εγκεφαλική ροή αίματος και κατά τη διάρκεια των επεισοδίων οξείας κατανάλωσης, με μειωμένο μεταβολισμό γλυκόζης στην παρεγκεφαλίδα, το θάλαμο, και τον κροταφικό φλοιό άμφω. Οι ηλικιωμένοι με Ήπια Νοητική Διαταραχή ή Άνοια, παρουσιάζουν εκφύλιση σε πολλές από αυτές τις περιοχές του εγκεφάλου, όπως έδειξαν μελέτες με FDG PET σε μεγάλους αριθμούς ασθενών με νόσο Alzheimer.
Έλεγχος σωματικού βάρους: ηπαχυσαρκία συνδέεται με την αύξηση των κρουσμάτων άνοιας και Αλτσχάιμερ. Οι υπέρβαροι κινδυνεύουν περισσότερο με άνοια. Επιστημονική έρευνα καταδεικνύει ότι, οι υπέρβαροι στις δεκαετίες των 30, των 40 και των 50 ετών, έχουν 70% μεγαλύτερες πιθανότητες να προσβληθούν από γεροντική άνοια.
Σουηδοί επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι παχύσαρκοι κινδυνεύουν περισσότερο.

Έλεγχοςτης υπέρτασης Περίπου ένας στους τέσσερις ανθρώπους πάσχει από υπέρταση και σε πολλές περιπτώσεις η πάθηση είναι αδιάγνωστη ή δεν γίνεται θεραπεία. Ο ακριβής λόγος που η υπέρταση αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας δεν είναι πλήρης κατανοητός αν και πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι στερεί τον εγκέφαλο από την αιματική ροή και το οξυγόνο που μεταφέρει το αίμα. Οι πάσχοντες από υπέρταση υποφέρουν από περιορισμένη αιματική ροή και συχνά περιγράφονται ως πάσχοντες από «αγγειακή άνοια», αναλογώντας περίπου στο ένα τέταρτο των πασχόντων από άνοια. Άλλοι τύποι άνοιας, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, δεν έχουν εμφανή σχέση με την αιματική ροή, αλλά μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι η αρτηριακή πίεση μπορεί κατά κάποιο τρόπο να συνεισφέρει σε ορισμένες περιπτώσεις.
Λιγότερο κατανάλωση αλατιού. Όπως αποκαλύπτει μελέτη, λίγο περισσότερο από ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι την ημέρα… «φέρνει πιο κοντά» τη νόσο του Alzheimer.
Λήψη επαρκών ωμέγα-3 λιπαρώναπό ζωικές πηγές. Για μας τους Έλληνες ιδανική πηγή είναι οι σαρδέλες! Η κατανάλωση ψαριών διεγείρει την ροή αίματος στον εγκέφαλο και έτσι μειώνει τις πιθανότητες να εκδηλώσουμε άνοια αργότερα στη ζωή μας, ανακάλυψαν Βρετανοί επιστήμονες. Μελετώντας νεαρούς εθελοντές ηλικίας 18 έως 35 ετών, διαπίστωσαν πως ένα είδος ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, το DHA, αυξάνει τη ροή αίματος στα τμήματα του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται όταν εκτελούμε δύσκολες νοητικές δραστηριότητες. Αυτό, γράφουν στην «Βρετανική Επιθεώρηση Διατροφής» (BJN), μπορεί να εξηγεί τα ευρήματα προγενέστερων μελετών που έχουν δείξει πως όσοι τρώνε πολλά ψάρια διατρέχουν μειωμένο κίνδυνο να παρουσιάσουν νοητική εκφύλιση και άνοια όταν γεράσουν.
Κατανάλωση πράσινων φυλλωδώ λαχανικών.Η κατανάλωση πράσινων φυλλωδών λαχανικών και άλλων τροφίμων που είναι πλούσια σε βιταμίνη Κ, φυλλικό οξύ, λουτεΐνη και β-καρωτένιο μπορεί να βοηθήσει να διατηρήσουμε τον εγκέφαλο υγιή. Η προσθήκη μιας μερίδας πράσινων λαχανικών στη διατροφή ημερησίως είναι ένας απλός τρόπος να ενισχύει κανείς την εγκεφαλική του υγεία.
Aτομα πουαντιμετωπίζουν κατάθλιψηείναι σημαντικά πιθανότερο να εμφανίσουν άνοια σε μελλοντικό στάδιο της ζωής τους.
11. Επαρκής και ποιοτικός ύπνος Έχει παρατηρηθεί ότι τα άτομα που κοιμούνται λιγότερο τείνουν να παρουσιάζουν στον εγκέφαλό τους μεγαλύτερη συσσώρευση βήτα αμυλοειδούς, μιας πρωτεΐνης που παίζει καταλυτικό ρόλο στην εκδήλωση του Αλτσχάιμερ, της πιο κοινής αιτίας εμφάνισης άνοιας. Βέβαια δεν είναι πάντα επιλογή μας το αν θα απολαύσουμε επαρκή και ποιοτικό ύπνο. Φυσικά ρόλο στον ύπνο παίζουν και οι διατροφικές συνήθειες, επομένως ο γιατρός συνιστά να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, επεξεργασμένων τροφίμων και προϊόντων με πολλή ζάχαρη τις βραδινές ώρες.

12 Πνευματικές δραστηριότητες όπως Εκμάθηση ξένης γλώσσας
Η εκμάθηση ξένων γλωσσών είναι μία από τις καλύτερες μορφές «γυμναστικής» για τον εγκέφαλο κι αυτό επειδή, η διαδικασία εξερεύνησης μιας άλλης γλώσσας ενεργοποιεί νέες γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ των νεύρων στον εγκέφαλο. Περίπου την ίδια επίδραση έχουν και άλλες πνευματικές δραστηριότητες, όπως τα σταυρόλεξα και το σουντόκου.

Τρανσαμινάσες, SGOT, SGPT. Τι δείχνουν για το συκώτι στην εξέταση αίματος;

Η αύξηση των τρανσαμινασών αποτελεί εξαιρετικά συχνό εύρημα στο βιοχημικό έλεγχο αίματος. Στις Η.Π.Α. περίπου το 10 % του πληθυσμού παρουσιάζει αυξημένες τρανσαμινάσες.

Oι τρανσαμινάσες είναι ένζυμα που παράγονται από το ήπαρ (συκώτι) και συνήθως ανακαλύπτονται αυξημένες σε τυχαίο τσεκ-απ. Η αύξησή τους συνήθως σημαίνει κάποιου βαθμού βλάβη στο όργανο που καθαρίζει το αίμα, στο ήπαρ. Η σημασία των αυξημένων τρανσαμινασών δεν εξαρτάται τόσο από το ύψος της αύξησης, αλλά κυρίως από τα αίτια του προβλήματος

Σε περίπτωση κατά την οποία μία από τις δύο ή και οι δύο τρανσαμινασες στο αίμα είναι αυξημένες ο ασθενής πρέπει να συμβουλευθεί άμεσα γιατρό με εμπειρία στην αντιμετώπιση νοσημάτων του ήπατος έτσι ώστε να καθορισθούν οι περαιτέρω εξετάσεις στις οποίες πρέπει να υποβληθεί.

Ποια όμως είναι τα συχνότερα αίτια αύξησης των τρανσαμινασών στο αίμα;
Τα αίτια που οδηγούν σε μεγάλη ( πάνω από 15 φορές των ανώτερων φυσιολογικών τιμών) αύξηση των τρανσαμινασών περιλαμβάνουν κυρίως τις οξείες ιογενείς ηπατίτιδες, τη λήψη φαρμάκων και την ισχαιμική ηπατίτιδα κυρίως σε ασθενείς με αιμοδυναμική αστάθεια ή σοβαρή καρδιοπάθεια, την αυτοάνοση ηπατίτιδα, τη νόσο του Wilson, την οξεία απόφραξη του χοληδόχου πόρου και την απόφραξη των ηπατικών φλεβών (σύνδρομο Budd-Chiari).

Απαντήστε στα ερωτήματα;

Πήρατε πρόσφατα φάρμακα; βιταμίνες; βότανα;
Κάνατε μεγάλη χρήση αλκοόλ;
Κάνετε μακροχρόνια χρήση αλκοόλ;
Κάνετε ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών;
Κάνατε μετάγγιση αίματος;
Υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό;
Υπάρχει παθολογικό ιατρικό ιστορικό; παχυσαρκία; σακχαρώδη διαβήτη; καρδιοπάθειας; θυροειδοπάθειας;
Έχετε φούσκωμα του εντέρου; ελαιώδη και ογκώδη κόπρανα
Έγιναν εξετάσεις όπως χρόνος προθρομβίνης λευκωματίνη; γ.αίματος; ορολογικός έλεγχος για ηπατίτιδα Β και C ;
Υπάρχει παχυσαρκία; έγινε προσπάθεια για μείωση του σωματικού βάρους;
Έχετε κάνει υπέρηχο άνω κοιλίας;
Έχετε κάνει βιοψία ήπατος;

Οι Ιογενείς ηπατίτιδες.
Οι χρόνιες ηπατίτιδες Β και C είναι δύο σοβαρά, χρόνια, νοσήματα τα οποία, αν δεν αντιμετωπισθούν έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσουν σε κίρρωση ή και σε καρκίνο του ήπατος. Υπολογίζεται ότι 4%- 5% των Ελλήνων έχει ιογενή ηπατίτιδα χωρίς να νιώθει κανένα απολύτως σύμπτωμα. Η διάγνωση βασίζεται σε ειδικές εξετάσεις αίματος και πρέπει να γίνεται έγκαιρα, αφού όσοι μένουν χωρίς θεραπεία έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν κίρρωση ή καρκίνο ήπατος. Τα νοσήματα αυτά μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματικά και η αύξηση των τρανσαμινασών να αποτελεί τη μοναδική εκδήλωση τους. Για το λόγο αυτό σε κάθε περίπτωση αυξημένων τρανσαμινασών στην εξέταση αίματος, ο ασθενής πρέπει να υποβάλλεται σε έλεγχο για χρόνια ηπατίτιδα Β ή C. Εάν βρεθεί θετικός σε κάποια από τα δύο αυτά νοσήματα πρέπει να απευθύνεται για περαιτέρω αντιμετώπιση σε ειδικό ηπατολόγο. Σήμερα υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία και για τις δύο αυτές μορφές ηπατίτιδας.

Η λιπώδης διήθηση του ήπατος, ή λιπώδης εκφύλιση του ήπατος ή «ύπαρξη λίπους στο συκώτι».
Το συχνότερο αίτιο ήπιας αύξησης των τρανσαμινασών στις μέρες μας, με την υιοθέτηση του δυτικού τρόπου ζωής (δίαιτα πλούσια σε λιπαρά και σε κόκκινο κρέας και φτωχή σε φυτικές ίνες, σε συνδυασμό με μειωμένη σωματική άσκηση), είναι η εναπόθεση λίπους στο ήπαρ. Αυτό ονομάζεται λιπώδης διήθηση του ήπατος και μπορεί να συνοδεύεται με ικανή φλεγμονή / νέκρωση ηπατοκυττάρων, δηλαδή στεατοηπατίτιδα. Η συχνότητα της λιπώδους διήθησης στον γενικό πληθυσμό δεν μπορεί επακριβώς να εκτιμηθεί, δεδομένου ότι οι περισσότερες περιπτώσεις είναι τελείως ασυμπτωματικές. Επειδή καμία εξέταση αίματος δεν θέτει τη διάγνωση, όταν υπάρχει υπόνοια λιπώδους διήθησης θα πρέπει να γίνει αρχικά αποκλεισμός των άλλων αιτίων ηπατοπάθειας με ειδικές εξετάσεις. Το υπερηχογράφημα ήπατος μπορεί να απεικονίσει την εναπόθεση του λίπους στο ηπατικό παρέγχυμα, όπως και η αξονική ή η μαγνητική τομογραφία. Σε ασυμπτωματικούς ασθενείς με πιθανή διάγνωση λιπώδους διήθησης, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει αλλαγή του τρόπου ζωής (σωματική άσκηση και βελτίωση της δίαιτας), απώλεια σωματικού βάρους, διακοπή πιθανών ηπατοτοξικών φαρμάκων, καθώς και ρύθμιση του διαβήτη και της υπερλιπιδαιμίας. Σημειώνεται ότι για να αποδοθεί η αύξηση των τρανσαμινασών σε λιπώδη διήθηση του ήπατος πρέπει πρώτα να έχει αποκλεισθεί κάθε άλλο πιθανό αίτιο αύξησης των τρανσαμινασών Η λιπώδης διήθηση του ήπατος παρατηρείται κυρίως σε παχύσαρκους ασθενείς, ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, ασθενείς με αυξημένα τριγλυκερίδια στο αίμα. Αν και παλαιότερα εθεωρείτο καλοήθης κατάσταση, σήμερα πιστεύεται ότι χρειάζεται κάποια παρακολούθηση σε τακτά χρονικά διαστήματα, καθώς, σε μικρό ποσοστό ασθενών, μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση ήπατος.

Η λήψη φαρμάκων.
Τα φάρμακα αποτελούν το δεύτερο συχνότερο αίτιο μακροχρόνιας αύξησης των τρανσαμινασών. Πολλά φάρμακα (αντιφλεγμονώδη, αντιλιπιδαιμικά, καρδιολογικά κα) μπορεί να προκαλέσουν κάποια ηπατική αντίδραση, οδηγώντας σε αύξηση των τρανσαμινασών. Η διάγνωση, σε αυτές τις περιπτώσεις, τίθεται με τη διακοπή του φαρμάκου, οπότε και οι τρανσαμινάσες επανέρχονται σε φυσιολογικά επίπεδα.

Αλκοόλ.
Καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ πάνω από 40 g (2 μπίρες ή μισό μπουκάλι κρασί ή 2 ουίσκι) για άνδρες ή 20 g για γυναίκες σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για ηπατική βλάβη από το ποτό.

Σπάνια νοσήματα
Πρόκειται για εξαιρετικά σπάνια νοσήματα (αιμοχρωμάτωση, νόσος Wilson, κοιλιοκάκη, καρκίνος ήπατος κα) τα οποία μπορεί να προκαλέσουν αυξημένες τρανσαμινάσες. Η υποψία αυτών των νοσημάτων τίθεται μόνο μετά τον αποκλεισμό κάθε άλλου πιθανού αιτίου αύξησης τρανσαμινασών, ενώ για τη διάγνωσή τους απαιτείται εξειδικευμένος εργαστηριακός έλεγχος. Συμπερασματικά, η αύξηση των τρανσαμινασών στο βιοχημικό έλεγχο του αίματος αποτελεί μία συχνή κατάσταση η οποία όμως απαιτεί διερεύνηση καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται σε νοσήματα τα οποία εάν διαγνωσθούν έγκαιρα μπορούν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά.

Οι αυξημένες τρανσαμινάσες είναι κατά κανόνα ένα σήμα κινδύνου δείχνοντας κάποια βλάβη στο ήπαρ. Θα πρέπει πάντοτε να αποκαλύπτεται η ακριβής αιτία ώστε να ακολουθεί η κατάλληλη αντιμετώπιση. Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί στην πλειονότητα των περιπτώσεων των ηπατικών παθήσεων το κλειδί για την έγκαιρη έναρξη της θεραπευτικής αγωγής που οδηγεί στην ίαση.

Ρίγανη: Το ταπεινό φυτό! ”Θεραπεύει” σχεδόν τα πάντα και δεν κοστίζει τίποτα

Η ρίγανη προέρχεται από τη λέξη «όρος» και «γάνος» που σημαίνει η λαμπρότητα. Είναι το φυτό που δίνει λαμπρότητα στο βουνό.

Είναι ένα φυτό, δώρο της φύσης, που χρησιμοποιείται είτε στο μαγείρεμα είτε θεραπευτικά. Θεωρείτο σύμβολο της ευτυχίας από τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους και γι΄ αυτό τα στεφάνια που έφτιαχναν στους γάμους περιείχαν και κλαδάκια φρέσκιας ρίγανης.

 

Το αρωματικό φυτό που απαντάται κυρίως στην ανατολική Μεσόγειο αποτελεί υπέρμαχο της υγείας μας γιατί είναι από τα πιο ισχυρά φυσικά αντιοξειδωτικά. Η ρίγανη διαθέτει 12 φορές ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση από το πορτοκάλι, 30 φορές περισσότερη από την πατάτα και 42 φορές περισσότερο από το μήλο.

Έχει ισχυρή αναλγητική δράση. Ήδη από την αρχαιότητα, τη χρησιμοποιούσαν ως φάρμακο για δηλητηριάσεις, σπασμούς και πρηξίματα και ως αφέψημα κατά του στομαχόπονου.

 

Σύγχρονες έρευνες αποδεικνύουν πως είναι σπασμολυτική, απαλύνει τους μυϊκούς πόνους, κάνει καλό στους ρευματισμούς και καταπολεμά την δυσμηνόρροια. Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης, γνωστό και ως ριγανόλαδο, καταπολεμά αποτελεσματικά, με τοπική εφαρμογή, τον πονόδοντο.

Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης φαίνεται ότι δρα και εναντίον του καρκίνου. Για παράδειγμα, στον καρκίνο του παχέος εντέρου. Η καρβακρόλη, που αποτελεί από τα κύρια συστατικά της ρίγανης, θεωρείται ότι προστατεύει έναντι του καρκίνου στο ορθό κόλον. Ευεργετικές επιδράσεις φαίνεται να έχει τόσο στη λευχαιμία, όσο και στον καρκίνο του μαστού, σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει στην Ινδία και τη Βραζιλία.

Οι έρευνες για τη ρίγανη και την αντικαρκινική της δράση ξεκίνησαν το 2007, όταν Μαροκινοί επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η ρίγανη και το αιθέριο έλαιό της έχουν αντιμεταλλαξιογόνο δράση. Αυτό σημαίνει ότι η ρίγανη δεν αφήνει τα κύτταρα να μεταλλαχθούν.

 

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2014 φάνηκε ότι στους αρουραίους που δέχθηκαν το φάρμακο μεθοτρεξάτη, η καρβακρόλη συνέβαλε στην προστασία των ευαίσθητων νεφρών τους από την τοξικότητα του φαρμάκου.

Η μεθοτρεξάτη είναι ένα ιδιαίτερα τοξικό φάρμακο που χρησιμοποιείται συχνά για την αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, του καρκίνου και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Είναι εντυπωσιακό ότι οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν το έλαιο της ρίγανης ως αντίδοτο σε δηλητήριο.

***Ρίγανη: όσα πρέπει να ξέρουμε για το μυρωδάτο μπαχαρικό
Την πασπαλίζουμε στις σαλάτες μας, στο κρέας, στις σάλτσες και δίνει άρωμα και τη χαρακτηριστική της γεύση. Εκτός από αυτά, όμως, για ποιους άλλους λόγους πρέπει να τη χρησιμοποιούμε και πώς μπορούμε να έχουμε τη δική μας φρέσκια ρίγανη.

H ρίγανη είναι αρωματικό ποώδες, πολυετές και θαμνώδες φυτό της Μεσογείου και της Κεντρικής Ασίας. Τα άνθη της έχουν άσπρο-μωβ χρώμα και ανθίζουν από Ιούνιο κυρίως μέχρι Αύγουστο αναλόγως την περιοχή. Κυκλοφορεί και με τις ονομασίες ρίανο, ρούβανο, αγριορίγανη, ρούανο και αγριορίγανος.

Είναι το βότανο που χρησιμοποιούμε κατά κόρον στη μαγειρική σε σάλτσες, σούπες, ψαρικά, κρέατα, πίτες κ.ά., ενώ έχει πάρα πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες, με το αιθέριο έλαιό της (οριγανέλαιο), μάλιστα, να χρησιμοποιείται για τον πονόδοντο.

Πώς μας ωφελεί;
Η ρίγανη έχει διεγερτικές ιδιότητες γι’ αυτό συνίσταται σε άτομα που υποφέρουν από κόπωση. Συνίσταται επίσης σε νεαρά κορίτσια καθώς διευκολύνει την έλευση της έμμηνου ρήσης.

Τονώνει το πεπτικό σύστημα, διευκολύνει την πέψη και ηρεμεί το νευρικό σύστημα.

Eίναι διουρητικό βότανο.

Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις οξέων και χρόνιων ρευματισμών και έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες λόγω των συγκεντρώσεών της σε θυμόλη και καρβακρόλη.

Το έγχυμα από ρίγανη βοηθάει στην υπέρταση και στην αρτηριοσκλήρυνση.

Πώς μπορείτε να την αξιοποιήσετε
Παρασκευή εγχύματος: βράζουμε ένα φλιτζάνι νερό και στη συνέχεια, αφού βράσει, ρίχνουμε μία κουταλιά της σούπας βοτάνου. Αφήνουμε για 10 λεπτά, σουρώνουμε και πίνουμε.

Παρασκευή συμπυκνωμένου εγχύματος για γαργάρες: κάνουμε την παραπάνω διαδικασία με αναλογία 50 – 60 γραμμάρια ρίγανη σε 1 λίτρο νερό. Με το έγχυμα μπορούμε να κάνουμε γαργάρες για να καταπολεμήσουμε έλκη και φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας και των αμυγδαλών.

Με το να εισπνέουμε την σκόνη από ρίγανη προκαλούμε φτάρνισμα το οποίο βοηθάει στο να καθαρίσει το αναπνευστικό μας σύστημα και ιδιαιτέρως οι πνεύμονες.

Φυλάξτε τη σε δροσερό και σκοτεινό μέρος και έχετε υπόψη σας ότι γενικά είναι ένα ασφαλές βότανο χωρίς παρενέργειες.

Πώς να φροντίσετε το φυτό σας
Αν αποφασίσετε να φυτέψετε ρίγανη στο σπίτι σας και να έχετε πάντα φρέσκια για το φαγητό σας, πρέπει να ξέρετε ότι έχει ύψος 20-80 εκ. αναπτύσσεται σε εδάφη αλκαλικά, όπως επίσης σε ξηρικά και πετρώδη. Χρειάζεται άφθονο ήλιο, όμως προσαρμόζεται και σε συνθήκες ημισκιάς. Είναι ανθεκτικό σε θερμοκρασίες περιβάλλοντος από 0 έως 35 βαθμούς.

Η ρίγανη τον χειμώνα χρειάζεται πότισμα κάθε 10 με 15 μέρες, ενώ το καλοκαίρι χρειάζεται πότισμα δύο φορές την εβδομάδα. Μία φορά τον μήνα χρειάζεται λίπανση με οργανικό λίπασμα για αρωματικά φυτά την άνοιξη και το φθινόπωρο. Επίσης, χρειάζεται κλάδεμα των παλιών και ξερών κλαδιών και ανανέωση του φυλλώματος με σκοπό την δημιουργία συμπαγούς όψεως.

Η ρίγανη είναι από τα φυτά που δεν προσβάλλεται εύκολα από εχθρούς και ασθένειες. Χρειάζεται προσοχή διότι έχει ανάγκη άφθονο ήλιο και πολύ καλή αποστράγγιση. Αν παρατηρήσετε κάποιο σύμπτωμα στο φυτό καλό θα ήταν να επικοινωνήσετε με ειδικό γεωπόνο.

Πόνος στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη, άγχος, κούραση είναι ΚΑΡΔΙΑ; Προειδοποιητικά συμπτώματα για καρδιακή ανακοπή που εκπέμπουν SOS

Η Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς είναι μια εκστρατεία που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Καρδιολογικής Ομοσπονδίας και με την υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Στόχος της είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά για τις καρδιαγγειακές παθήσεις.

Το 50% όσων παθαίνουν καρδιακή ανακοπή έχουν προειδοποιητικά συμπτώματα για μέρες ή εβδομάδες.
Τα συμπτώματα αυτά περιλαμβάνουν πόνο στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη, λιποθυμία και «φτερουγίσματα» της καρδιάς.
Η γρήγορη διάγνωση και έγκαιρη αντιμετώπιση του εμφράγματος είναι πρωταρχικής σημασίας για να σωθεί η ζωή του ασθενούς.
Στην πραγματικότητα όμως σε πολλές περιπτώσεις, η καρδιακή προσβολή αρχίζει σαν ένας ήπιος πόνος ή μια ενόχληση. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται, να φεύγουν και μετά να επανέρχονται.
Η καρδιακή νόσος είναι η Νο1 αιτία θανάτου μεταξύ ανδρών και γυναικών, αναλογώντας στο 40% του συνόλου των θανάτων. Αλλά γιατί η καρδιακή νόσος είναι τόσο θανατηφόρος; Ένας λόγος είναι ότι πολλοί άνθρωποι δεν αναζητούν άμεσα βοήθεια μόλις εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματα. Αλλά τα καρδιακά συμπτώματα δεν είναι πάντα έντονα ή εμφανή και ποικίλουν από άτομο σε άτομο και βάσει φύλου.
Και επειδή μπορεί να είναι δύσκολο να αντιληφθείτε τα καρδιακά συμπτώματα, δεν θα πρέπει να αγνοείτε κάποια προειδοποιητικά σημάδια, περιμένοντας να φύγουν από μόνα τους ή αποδίδοντάς τα σε καταστάσεις όπως ο οπισθοστερνικός καύσος, η μυϊκή δυσκαμψία ή άλλα μη καρδιακά αίτια.

Αυτό ισχύει κυρίως για τους άνδρες και τα άτομα γενικά άνω των 65 ετών, καθώς και για εκείνους που έχουν παράγοντες καρδιακού κινδύνου. Τα αυξημένα επίπεδα της χοληστερόλης, η υπέρταση, η παχυσαρκία, το κάπνισμα και το οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας είναι μερικοί μόνο από τους παράγοντες κινδύνου για το έμφραγμα, το εγκεφαλικό και την καρδιακή ανεπάρκεια.
Όσο περισσότερους παράγοντες κινδύνου έχει κάποιος, τόσο περισσότερες πιθανότητες ένα σύμπτωμα να σημαίνει ότι κάτι πάει λάθος με την καρδιά. Οι άνθρωποι συχνά δεν θέλουν να παραδεχθούν ότι είναι αρκετά μεγάλοι ή σοβαρά άρρωστοι ώστε να έχουν καρδιακά προβλήματα. Ένα σοβαρό καρδιακό πρόβλημα μπορεί να σημαίνει και αιφνίδιο θάνατο και είναι προτιμότερο να διαπιστώσετε τι έχετε και να το αντιμετωπίσετε, παρά να πεθάνετε.

Ποια είναι τα πιθανά καρδιακά συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε;
Πόνος στο στήθος:
Οι περισσότερες καρδιακές προσβολές προκαλούν ενοχλήσεις στο κέντρο του στήθους που μπορούν να διαρκέσουν περισσότερο από μερικά λεπτά, μπορούν να υποχωρήσουν και να επανέλθουν. Οι ενοχλήσεις μπορεί να είναι ένα αίσθημα δυσάρεστης ή έντονης πίεσης στο στήθος, ένα σφίξιμο ή ένας πόνος.
Ο πόνος στην προκάρδια περιοχή, στο κεντρικό μέρος του στήθους, είναι ιδιαίτερα έντονος. Διαρκεί περίπου 30 λεπτά και δεν μειώνεται από την ξεκούραση. Εκδηλώνεται κατά τη διάρκεια σωματικής προσπάθειας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια του ύπνου και να ξυπνήσει τον άρρωστο. Ο ασθενής βιώνει τον πόνο σαν ένα έντονο βάρος ή ένα σφίξιμο ή ακόμη σαν δυνατό κάψιμο στην προκάρδια περιοχή
Ο πόνος στο στήθος είναι το κλασικό σύμπτωμα του εμφράγματος. Όλα τα εμφράγματα δεν προκαλούν πόνο στο στήθος, ενώ είναι γνωστό ότι ο συγκεκριμένος πόνος μπορεί να προκληθεί και από καταστάσεις που δεν σχετίζονται με την καρδιά.
Ο σχετιζόμενος με την καρδιά πόνος στο στήθος συχνά έχει ως επίκεντρο το σημείο κάτω από το στέρνο, και ίσως λίγο προς τα αριστερά. Ο πόνος περιγράφετε σαν «να κάθισε ένα ελέφαντας πάνω στο στήθος μου», αλλά μπορεί και μοιάζει με μια δυσάρεστη αίσθηση πίεσης ή πληρότητας. Δεν είναι ασύνηθες γυναίκες να περιγράφουν τον πόνο ως μικροενόχληση. Μάλιστα μερικές γυναίκες δηλώνουν ότι ο πόνο δεν είναι τόσο άσχημος ώστε να πάρουν κάποιο παυσίπονο.
Οι γυναίκες, περισσότερο από τους άνδρες, μπορεί να έχουν και αίσθημα καύσου στο στήθος, αντί για πίεση ή άλγος.
Μερικές φορές οι άνθρωποι κάνουν το λάθος να νομίζουν ότι ο πόνος στο στήθος πηγάζει από κάποιο στομαχικό πρόβλημα.
Βήχας:
Ο εμμένων βήχας ή συριγμός μπορεί είναι σύμπτωμα καρδιακής ανεπάρκειας, αποτέλεσμα της συσσώρευση υγρών στους πνεύμονες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνθρωποι με καρδιακή ανεπάρκεια κατά τη διάρκεια του βήχα αποβάλλουν φλέγματα με αίμα.
Ζαλάδα:
Τα εμφράγματα μπορεί να προκαλούν ελαφρά ζαλάδα και απώλεια συναίσθησης. Όπως επίσης και οι καρδιακές αρρυθμίες.
Άγχος:
Ένα έμφραγμα μπορεί να προκαλέσει έντονο άγχος ή φόβο θανάτου. Οι επιβιώσαντες από έμφραγμα συχνά αναφέρουν ότι έχουν βιώσει μια αίσθηση «επικείμενου θανάτου».
Κόπωση:
Ειδικά στις γυναίκες, η ασυνήθιστη κόπωση μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια ενός εμφράγματος, καθώς επίσης και το διάστημα που προηγείται του συμβάντος. Η αίσθηση της διαρκούς κόπωσης μπορεί λοιπόν να είναι σύμπτωμα καρδιακής ανεπάρκειας. Φυσικά μπορεί να αισθάνεστε κούραση και κόπωση και για άλλους λόγους. Οπότε, πως θα ξεχωρίσετε την κόπωση που σχετίζεται με την καρδιά;
Αν δεν αισθάνεστε καλά και η ατονία σας έχει καταβάλλει, μην ψάχνετε τη διάγνωση στο ίντερνετ ή στα βιβλία σας. Το χάσιμο χρόνου μπορεί να αποβεί μοιραίο.
Ναυτία ή έλλειψη όρεξης:
Δεν είναι ασυνήθιστη η ναυτία ή ο εμετός κατά τη διάρκεια ενός εμφράγματος. Το κοιλιακό οίδημα που σχετίζεται με την καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να επηρεάζει την όρεξη.

Πόνοι σε άλλα σημεία του σώματος:
Μπορεί να εκδηλωθούν ενοχλήσεις ή πόνος στον ένα ή και στους δύο βραχίονες, στην πλάτη, στο λαιμό, στη σιαγόνα ή στο στομάχι
Σε πολλά εμφράγματα, ο πόνος ξεκινά από το στήθος και εξαπλώνεται στους ώμους, τα χέρια, τους αγκώνες, την πλάτη, τον αυχένα, τη γνάθο ή την κοιλιά. Αλλά μερικές φορές δεν υπάρχει καθόλου πόνος στο στήθος, μόνο στα προαναφερόμενα άλλα σημεία του σώματος. Ο πόνος μπορεί να πηγαινοέρχεται.
Οι άνδρες κατά τη διάρκεια του εμφράγματος συχνά αναφέρουν πόνο στο αριστερό χέρι. Στις γυναίκες, ο πόνος είναι πιθανότερο να είναι αισθητός και στα δύο χέρια, ή ανάμεσα στους ώμους.
Ταχυπαλμία ή ακανόνιστος καρδιακός παλμός:
Η περιστασιακή ταχυπαλμία δεν είναι ανησυχητική. Αλλά ένας ταχύς ή ακανόνιστος παλμός ειδικά όταν συνοδεύεται από αδυναμία, ζαλάδα ή δύσπνοια, μπορεί να είναι σύμπτωμα εμφράγματος, καρδιακής ανεπάρκειας ή αρρυθμίας. Αν δεν αντιμετωπιστούν, οι αρρυθμίες μπορεί να συντελέσουν και σε εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή ανεπάρκεια ή αιφνίδιο θάνατο.
Δύσπνοια:
Οι άνθρωποι που αισθάνονται αδυναμία ή δυσκολία να αναπνεύσουν ενδεχομένως να υποφέρουν από παθήσεις όπως άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Αλλά η δύσπνοια μπορεί να είναι και ένδειξη εμφράγματος ή καρδιακής ανεπάρκειας.
Μερικές φορές οι άνθρωποι που παθαίνουν έμφραγμα δεν αισθάνονται πίεση στο στήθος ή πόνο αλλά έντονη δύσπνοια. Είναι σαν να έχουν τρέξει μαραθώνιο, ενώ δεν έχουν κουνηθεί απ’ τη θέση τους. Κατά τη διάρκεια του εμφράγματος, η δύσπνοια συχνά συνοδεύεται από δυσφορία στο στήθος, αλλά μπορεί και να εκδηλωθεί πριν ή μετά από τη δυσφορία.
Εφίδρωση:
Η έντονη αιφνίδια εφίδρωση είναι το κοινότερο σύμπτωμα του εμφράγματος. Εμφανίζεται σε στιγμές χαλάρωσης, χωρίς να έχει προηγηθεί έντονη σωματική άσκηση.
Οίδημα:
Η καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να προκαλέσει κατακράτηση υγρών στο σώμα. Αυτό προκαλεί πρήξιμο (συχνά στα πόδια, τους αστραγάλους, τα πέλματα ή την κοιλιά) καθώς και απότομη αύξηση βάρους και μερικές φορές απώλεια της όρεξης.
Αδυναμία:
Τις ημέρες που προηγούνται του εμφράγματος, καθώς και κατά τη διάρκεια του, μερικοί ασθενείς βιώνουν σοβαρή και ανεξήγητη αδυναμία.

Έμφραγμα: Tα συμπτώματα που εκπέμπουν SOS
• Έντονος πόνος στο στήθος με εφίδρωση και ταχυπαλμίες.
• Aίσθηση ότι δέχεστε «μαχαιριές» στην καρδιά.
• Ωχρότητα και αδυναμία κίνησης.
• Mούδιασμα στο χέρι και αντανάκλαση του πόνου στην πλάτη, τον αυχένα και το σαγόνι.
• Πόνος στο στομάχι.
Αν αντιληφθείτε ότι παρουσιάζετε κάποιο νέο αφύσικο σύμπτωμα, όσο άτυπο κι αν είναι αυτό, ειδικά μάλιστα αν έχετε κάποιους απ’ τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Άνθρωποι οι οποίοι θεωρούν τους εαυτούς τους υγιείς συχνά αγνοούν τα συμπτώματα θεωρώντας ότι δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί κάτι στους ίδιους.
Εάν εσείς ή κάποιος του περιβάλλοντος σας έχει τέτοια σημεία που δηλώνουν ότι πιθανόν να αρχίζει μια καρδιακή προσβολή μην καθυστερήσετε, πρέπει να ζητήσετε βοήθεια από το γιατρό σας ή το νοσοκομείο.

Οι σύγχρονες θεραπείες που υπάρχουν για το έμφραγμα είναι τόσο αποτελεσματικές που είναι κρίμα να δημιουργούνται ανεπανόρθωτες βλάβες ή ακόμη θάνατοι που να οφείλονται σε οποιαδήποτε καθυστέρηση.

Τα πολύ καλά και τα κακά του καφέ στην υγεία μας. Η καφεΐνη μειώνει τον κίνδυνο Alzheimer, Parkinson, διαβήτη, κατάθλιψης

Ο καφές είναι ίσως η μεγαλύτερη πηγή αντιοξειδωτικών στην παγκόσμια διατροφή
Όταν αναφερόμαστε στην κατανάλωση καφέ, οι περισσότεροι την ταυτίζουμε με τη λήψη καφεΐνης. Όμως έχει βρεθεί ότι στον καφέ υπάρχουν γύρω στις χίλιες ουσίες και πολλές από αυτές τις ουσίες είναι οι υπεύθυνες για τις ευεργετικές δράσεις του καφέ και όχι μόνο η καφεΐνη. Η κυριότερη βιολογικά δραστική ομάδα ουσιών που περιέχονται στον καφέ και έχουν ωφέλιμη δράση στην υγεία είναι αυτή των πολυφαινολών. Οι πολυφαινόλες είναι ουσίες με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Χάρη στην ικανότητα τους να αποτρέπουν βλαβερές οξειδώσεις δομικών συστατικών του οργανισμού αδρανοποιώντας τοξικές ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, καθώς και να καταστέλλουν χρόνιες φλεγμονές σε διάφορους ιστούς επιτυγχάνουν την πρόληψη των νοσημάτων στα οποία θα αναφερθούμε, συνεπικουρούμενες σε μερικές περιπτώσεις από την καφεΐνη. Η ισχυρότερη πολυφαινόλη του καφέ, η κορυφαία από άποψη αντιοξειδωτικής και αντιφλεγμονώδους δράσης, είναι το χλωρογενικό οξύ.
Το ενεργό συστατικό στον καφέ, είναι η καφεΐνη, η οποία είναι διεγερτική και το ψυχοδραστικό συστατικό με την μεγαλύτερη κατανάλωση στον κόσμο. Ο κύριος μηχανισμός της καφεΐνης στον εγκέφαλο μπλοκάρει τα αποτελέσματα ενός ανασταλτικού διαβιβαστή που καλείται αδενοσίνη.
Εμποδίζοντας τα ανασταλτικά αποτελέσματα της αδενοσίνης, η καφεΐνη αυξάνει την πυροδότηση των νευρώνων στον εγκέφαλο και την απελευθέρωση άλλων ουσιών όπως η ντοπαμίνη και η νορεπινεφρίνη. Πολλές ελεγχόμενες μελέτες έχουν εξετάσει τα αποτελέσματα της καφεΐνης στον εγκέφαλο, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να βελτιώσει την διάθεση, τα αντανακλαστικά, την μνήμη, την εγρήγορση και την γενική γνωστική λειτουργία.

Ο καφές μπορεί να σε βοηθήσει να κάψεις περισσότερο λίπος και βελτιώνει την φυσική απόδοση.
Υπάρχει ένας καλός λόγος για τον οποίο βρίσκουμε καφεΐνη μέσα στα περισσότερα εμπορικά προϊόντα καταπολέμησης του λίπους.
Η καφεΐνη, μερικώς λόγω του διεγερτικού αποτελέσματός που έχει στο κεντρικό νευρικό σύστημα, αυξάνει τον μεταβολισμό αλλά και την οξείδωση των λιπαρών οξέων.
Μπορεί επίσης να βελτιώσει και την αθλητική απόδοση κατά 11 – 12% με αρκετούς μηχανισμούς περιλαμβάνοντας την κίνηση των λιπωδών οξέων από τους λιπώδεις ιστούς.
Η καφεΐνη μπορεί να μειώσει δραστικά τον κίνδυνο Διαβήτη τύπου ΙΙ
Η κατανάλωση καφέ έχει προστατευτική δράση και στην εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 (των ενηλίκων), σύμφωνα με πολλές μελέτες. Μία από αυτές έδειξε συνεχώς αυξανόμενη μείωση του κινδύνου για εμφάνιση διαβήτη με την αύξηση της κατανάλωσης καφέ, είτε κανονικού, είτε ντεκαφεϊνέ, από 8% μείωση (για κατανάλωση ενός φλυτζανιού καφέ την ημέρα) έως 33% μείωση (για 6 φλυτζάνια την ημέρα).
Ο συγκεκριμένος τύπος διαβήτη σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο ζωής του ατόμου και έχει φτάσει επίπεδα επιδημίας, έχοντας αυξηθεί στο δεκαπλάσιο σε λίγες δεκαετίες αφού πλέον πάσχουν από αυτόν περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι.
Αυτή η ασθένεια χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη ή αδυναμίας παραγωγής της.
Σε μελέτες παρατήρησης ο καφές έχει συσχετιστεί επανειλημμένως με μειωμένο κίνδυνο διαβήτη ΙΙ κατά 23% με 67%.
Ένα άρθρο εξέτασε αναδρομικά 18 μελέτες αποτελούμενες από συνολικά 457.922 συμμετέχοντες. Βρέθηκε ότι κάθε επιπλέον κούπα καφέ ημερησίως μείωνε τον κίνδυνο διαβήτη κατά 7%. Όσο περισσότερο καφέ έπιναν οι συμμετέχοντες τόσο μικρότερος ήταν ο κίνδυνος.
Ο καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο Alzheimer και Parkinson.
Τόσο ο καφές γενικά, όσο και η καφεΐνη ειδικότερα, ασκούν ισχυρή προστατευτική δράση στα εγκεφαλικά κύτταρα από εκφυλιστικά νοσήματα της μεγάλης ηλικίας, όπως είναι η άνοια τύπου Alzheimer και η νόσος του Parkinson.
Επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι άτομα με μεγάλη κατανάλωση καφέ και καφεΐνης προσβάλλονται σε μικρότερο ποσοστό από αυτά τα δύο νοσήματα.
Το Alzheimer είναι η πιο κοινή νευροεκφυλιστική διαταραχή στον κόσμο και μια από τις κυριότερες αιτίες άνοιας.
Σε μελέτες που έχουν γίνει, όσοι πίνουν καφέ έχουν ως και 60% λιγότερες πιθανότητες να ασθενήσουν από Alzheimer και άνοια.
Το Parkinson είναι η δεύτερη πιο συνηθισμένη νευροεκφυλιστική διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από θάνατο των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη στον στον εγκέφαλο. Ο καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο Parkinson κατά 32% – 60%.
Η καφεΐνη προστατεύει από κατάθλιψη.
Τα άτομα που πίνουν καφέ έχουν 39-77% μικρότερο κίνδυνο να πάθουν κατάθλιψη, σύμφωνα με διάφορες μελέτες.
Ο καφές μπορεί να είναι εξαιρετικά καλός για το συκώτι σου
Το συκώτι είναι ένα αξιοθαύμαστο όργανο που ολοκληρώνει εκατοντάδες ζωτικές λειτουργίες του σώματος. Είναι πολύ τρωτό απέναντι σε σύγχρονες απειλές όπως η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ και φρουκτόζης.
Η κύρωση είναι το τελικό στάδιο της βλάβης στο συκώτι και προκαλείται από ασθένειες όπως ο αλκοολισμός και η ηπατίτιδα, όπου οι ιστοί του ήπατος έχουν σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από ουλώδη ιστό.
Πολλαπλές έρευνες έχουν δείξει ότι ο καφές μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο κυρώσεως σε ποσοστό 80%, με μεγαλύτερο αποτέλεσμα σε όσους πίνουν 4 ή περισσότερα ποτήρια καφέ ημερησίως.
Ο καφές βρέθηκε να προστατεύει και από καρκίνο του ήπατος και των νεφρών
Άτομα που πάσχουν από χρόνια ηπατίτιδα B ή C(που έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ηπατοκυτταρικού καρκίνου) έχουν να ωφεληθούν ιδιαίτερα από την πόση καφέ, δεδομένου ότι η μέση μείωση κινδύνου από τις διάφορες μελέτες είναι περίπου 50%. Επιπρόσθετα, ο καφές σχετίζεται με καλύτερη νεφρική λειτουργία, όπως μετριέται με έναν δείκτη που λέγεται ρυθμός σπειραματικής διήθησης.
Ο καφές προστατεύει από το μεταβολικό σύνδρομο.
Το μεταβολικό σύνδρομο είναι ένα σύνολο διαταραχών που εμφανίζεται σε παχύσαρκους ασθενείς και χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στην κοιλιά, υπέρταση, διαταραχές των λιπιδίων και γλυκόζη («ζάχαρο») στα ανώτερα φυσιολογικά όρια. Συχνά συνοδεύεται από μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος («λιπώδη διήθηση» του συκωτιού). Η κατανάλωση καφέ, τόσο σε πειραματικές μελέτες σε ζώα, όσο και σε κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, έδειξε να προλαμβάνει και να βελτιώνει τις παραμέτρους του μεταβολικού συνδρόμου και την ηπατική λιπώδη διήθηση. Ακόμη ο καφές βοηθάει στην απώλεια βάρους και συγκεκριμένα στην αποβολή του επικίνδυνου κοιλιακού λίπους.
Είναι πολύ καλό για το δέρμα σας.
Η κατανάλωση καφέ μπορεί να σας προστατέψει από κάποιες μορφές καρκίνου του δέρματος. Μια μελέτη στο περιοδικό Cancer Research , που εξέτασε ειδικά την καφεΐνη στον καφέ έδειξε ότι όσοι έπιναν καφέ είχαν χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν βασικοκυτταρικό καρκίνωμα .
Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του στόματος
Παρά το γεγονός ότι είναι περιορισμένες οι μελέτες σχετικά με την κατανάλωση καφέ και το μειωμένο κίνδυνο καρκίνου , μια πρόσφατη μεγάλη μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που έπιναν τέσσερα ή περισσότερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα είχαν 50 τοις εκατό χαμηλότερο κίνδυνο για θανάτου από καρκίνο του στόματος σε ένα διάστημα 25 χρόνων. Οι συμμετέχοντες έπιναν καφεΐνη ή ντεκαφεϊνέ καφέ. Τα ευρήματα ήταν παρόμοια με μια άλλη μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2008 .
Βοηθάει το αναπαραγωγικό σύστημα.
Αν ψάχνετε ένα ρόφημα για να μειώσει τον κίνδυνο του καρκίνου του προστάτη και τον καρκίνο του ενδομητρίου, ο καφές είναι ιδανικός. Μια μελέτη του 2011 διαπίστωσε ότι οι άνδρες που καταναλώνουν τουλάχιστον έξι ή περισσότερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα μείωναν τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη κατά 20 τοις εκατό. Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Epidemiology, διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που έπιναν περισσότερα από τέσσερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα είχαν 25 τοις εκατό χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου .
Ο καφές περιέχει πληθώρα θρεπτικών συστατικών και αντιοξειδωτικών.
Πολλά από τα θρεπτικά συστατικά του καρπού του καφέ καταλήγουν στο τελικό ρόφημα, το οποίο μάλιστα περιέχει μια σεβαστή ποσότητα βιταμινών και μετάλλων.
Ένα φλιτζάνι καφέ περιέχει:
6% της ΣΗΠ για Παντοθενικό οξύ (βιταμίνη Β5).
11% της ΣΗΠ για ριβοφλαβίνη (βιταμίνη Β2).
2% της ΣΗΠ για νιασίνη (Β3) και θειαμίνη (Β1).
3% της ΣΗΠ για κάλιο και μαγγάνιο.
(ΣΗΠ = Συνιστώμενη Ημερήσια Πρόσληψη)

Και οι βλαβερές συνέπειες του καφέ.
Ο καφές σε ελεγχόμενες ποσότητες είναι σύμμαχος της υγείας σου, όμως η υπέρμετρη κατανάλωσή του κάθε άλλο παρά καλό θα σου κάνει.
Η καφεΐνη που περιέχεται μέσα στον καφέ, το τσάι και ορισμένα αναψυκτικά όπως η κόκα κόλα και άλλα, προκαλεί εθισμό. Όπως πολλά άλλα ναρκωτικά που οδηγούν σε μεταπτώσεις διάθεσης και συμπεριφοράς, έτσι και η καφεΐνη είναι στην πραγματικότητα ένα εθιστικό διεγερτικό. Ένα πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ακαδημαϊκή έκδοση Psychopharmacology, εξετάζει την ιστορία του εθισμού που προκαλεί η καφεΐνη και αναφέρει συνήθη συμπτώματα στέρησης που παρατηρούνται όταν πάψει η χρήση της.
Tα βλαβερά συστατικά του καφέ μετά το βρασμό.
Ο βρασμένος καφές περιέχει διτερπένια, τα οποία συμβάλλουν σε αύξηση της χοληστερίνης με αποτέλεσμα την πιθανότητα εμφάνισης στεφανιαίας νόσου. Ολλανδοί επιστήμονες απέδειξαν ότι οι πότες του βραστού καφέ αυξάνουν κατά 10% περίπου την χοληστερίνη τους, κάτι που δεν συμβαίνει με τους πότες φιλτραρισμένου καφέ. Ο ντεκαφεϊνέ καφές εξάλλου δεν είναι λιγότερο ένοχος. Προκαλεί μικρότερης κλίμακας, αλλά αισθητή αύξηση της χοληστερίνης στον οργανισμό.
Είναι υπεύθυνος (κυρίως ο βραστός καφές) ως ένα βαθμό, για τους καρκίνους του παγκρέατος και τις κύστεις. Σε έρευνα του Πανεπιστημίου του Harvarnd και σε δείγμα 369 καρκινοπαθών παγκρέατος, αποδείχθηκε ότι εκείνοι που έπιναν δύο φλιτζάνια καφέ ημερησίως, είχαν διπλάσιες πιθανότητες να πάθουν καρκίνο στο πάγκρεας από εκείνους που δεν έπιναν καθόλου, ενώ εκείνοι που έπιναν πέντε καφέδες την ημέρα, είχαν τριπλάσιες πιθανότητες. Αντίθετα αυτοί που δεν πίνουν καφέ, σπάνια παθαίνουν καρκίνο του παγκρέατος. Υπολογίστηκε ότι ο καφές είναι υπεύθυνος για το 50% των περιπτώσεων του παγκρεατικού καρκίνου. Ο ντεκαφεϊνέ εξάλλου καφές, μπορεί να είναι απαλλαγμένος από την καφεΐνη που όπως είπαμε θεωρείται υπεύθυνη για τον καρκίνο του παγκρέατος, αλλά για την αποκαφεϊνοποίησή του, χρησιμοποιούνται οργανικοί διαλύτες, για τους οποίους υπάρχει η βάσιμη υποψία ότι έχουν καρκινογόνες ιδιότητες. Έτσι κι αλλιώς με την αποκαφεϊνοποίηση δεν απομακρύνεται η καφεόλη, ουσία που θεωρείται από πολλούς πιο επικίνδυνη από την καφεΐνη. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η καφεΐνη είναι άγευστη. Την ευχάριστη μυρωδιά στον καφέ δεν την δίνει η καφεΐνη αλλά η καφεόλη.
Διάφορες έρευνες απέδειξαν ότι όσο πιο πολύ καβουρδίζεται ο καφές τόσο πιο πολύ παράγει μια ουσία μη διαλυτή στο νερό, την λεγόμενη πίσσα του καφέ, για την οποία οι επιστήμονες έβγαλαν το συμπέρασμα ότι έχει τις ίδιες ιδιότητες με την πίσσα του τσιγάρου. Είναι δηλαδή καρκινογόνος.
Ο βρασμένος όμως καφές είναι βλαβερός για έναν ακόμα λόγο. Στον καφέ (όπως και στο τσάι) υπάρχει μια άλλη ουσία, το ίδιο βλαβερή με την καφεΐνη, η τανίνη. Όσο πιο πολύ βράζεται ο καφές, τόσο περισσότερη τανίνη συγκεντρώνεται και τόσο πιο πολύ αυξάνεται η τοξικότητά του.
Οι σπόροι του καφέ πριν γίνει η επεξεργασία τους έχουν πολλά συστατικά που επηρεάζουν την βιοχημεία του ανθρώπινου σώματος. Τα χημικά αυτά συστατικά είναι τοξικά για να αποφεύγουν οι οργανισμοί στην φύση να απειλούν το φυτό. Το κύριο συστατικό του καφέ είναι η καφεΐνη, ένα ισχυρό διεγερτικό. Αυτό όμως που διεγείρει τον ανθρώπινο οργανισμό δεν είναι η καφεΐνη, σύμφωνα με νέες μελέτες αλλά μια σειρά από χημικές ενώσεις που διεγείρουν την παραγωγή κορτιζόλης και αδρεναλίνης. Ο καφές περιέχει επίσης καφεστόλη και καβεόλη που αυξάνουν τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Πέρα από τα προαναφερθέντα πρέπει να εστιάσουμε στο γεγονός ότι οι κόκκοι του καφέ πριν τους καταναλώσουμε στο καθημερινό μας ρόφημα καβουρδίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα στους 200ο C, για να επιτευχθεί το άρωμα και το χρώμα που γνωρίζουμε από καρβουνιασμένους σπόρους …;. (κάρβουνα). Οι 19 ενώσεις από τις χιλιάδες που προκύπτουν από αυτήν την διαδικασία είναι αναγνωρισμένες ως καρκινογόνες σε εργαστηριακά πειράματα. Αυτό είναι απολύτως φυσικό γιατί η τελική ύλη είναι κάρβουνο.
Η κατανάλωση του καφέ μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία σε μητέρες και βρέφη. Παρεμποδίζει επίσης την απορρόφηση των συμπληρωμάτων σιδήρου, προκαλεί βλάβες στη βλεννογόνο των οργάνων του γαστρεντερικού, γαστρίτιδες, κολίτιδες και έλκη. Ο καφές επηρεάζει επίσης το κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλώντας ή αυξάνοντας το άγχος, την ευερεθιστότητα και την αϋπνία. Από έρευνες όπως αυτή της ελληνικής «Αττική», υπήρξαν συμπεράσματα για αυξημένους φλεγμονώδεις δείκτες από μέτρια έως υψηλή ημερήσια κατανάλωση καφέ, που συνδέονται με καρδιαγγειακές παθήσεις, αυτοάνοσες ασθένειες αλλά και τον διαβήτη τύπου 2.
Αν θέλουμε να πίνουμε αρκετούς καφέδες την ημέρα για να μεγιστοποιήσουμε την πρόσληψη των ευεργετικών πολυφαινολών, είναι προτιμότερη η κατανάλωση ειδών καφέ με μικρή ή μέτρια περιεκτικότητα σε καφεΐνη (π.χ. ελληνικού καφέ), ώστε να αποφευχθεί η υπερβολική λήψη καφεΐνης ανά 24ωρο (άνω των 300 mg). Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για άτομα νευρικά ή με ευαισθησία στην καφεΐνη (που παρουσιάζουν π.χ. ευερεθιστότητα, ταχυκαρδία και αϋπνίες). Επίσης, οι διαβητικοί ή όσοι θέλουν να χάσουν βάρος μπορούν να βάζουν στον καφέ, αντί για ζάχαρη, στέβια, ένα φυσικό γλυκαντικό χωρίς θερμίδες, αποδεδειγμένα αβλαβές.
Η μέση περιεκτικότητα των διαφόρων ειδών καφέ σε καφεΐνη, ανά αντίστοιχο φλιτζάνι σερβιρίσματος και κατά προσέγγιση: Ελληνικός καφές (μέτριος) 50 mg, εσπρέσο 75 mg, καπουτσίνο 100 mg, φίλτρου 100-160 mg. Για σύγκριση ένα φλιτζάνι τσάι (μαύρο, «ευρωπαϊκό») έχει περίπου 50 mg καφεΐνης και ένα ποτήρι Coca-Cola 25 mg.
Είδος καφέ ανά μερίδα
Περιεκτικότητα σε καφεΐνη
Καφές φίλτρου (~200ml)
115-175mg
Στιγμιαίος καφές (~200ml)
65-100mg
Ντεκαφεϊνέ στιγμιαίος καφές (~200ml)
2-3mg
Ελληνικός καφές (50ml)
40mg
Ντεκαφεϊνέ ελληνικός καφές (50ml)
0-1mg
Εσπρέσο (30ml)
30-40mg

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ
Καλό θα ήταν όλοι μας να περιορίσουμε την ημερήσια δόση καφέ (ή τσαγιού) που πίνουμε. Δύο φλιτζάνια ημερησίως είναι αρκετά.
Μην πίνετε ποτέ καφέ με άδειο στομάχι. Η καλύτερη στιγμή για να τον απολαύσετε είναι μετά το μεσημεριανό φαγητό, ή έστω με το πρωινό σας.
Τα άτομα που υποφέρουν από στομάχι, καρδιά, στηθόπονους, δερματοπάθειες, αρθρίτιδες, συκώτι, υψηλή πίεση κλπ., καλό θα ήταν να τον αποφεύγουν.
Αν το σώμα σας χρειάζεται τόνωση, καλύτερα να προσφύγετε σε λίγο περισσότερο ύπνο, παρά σε ένα φλιτζάνι καφέ. Η κούραση εξάλλου πολλές φορές οφείλεται στην κακή διατροφή (έλλειψη βιταμινών, πρωτεϊνών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων) ή σε καταχρήσεις φαγητού, φαρμάκων, αλκοόλ κλπ.
Προτιμάτε να βάλετε στον καφέ σας γάλα αντί για ζάχαρη. Η ζάχαρη επιταχύνει την αποβολή ασβεστίου από το σώμα, ενώ αντίθετα το γάλα σας το προσφέρει. Βάλτε λοιπόν στον καφέ σας μια κουταλιά γάλα, αντί ζάχαρης. Το μείγμα καφές – ζάχαρη – γάλα είναι αρκετά δύσπεπτο.
Να χρησιμοποιείτε ζεστό κι όχι βραστό νερό για την παρασκευή στιγμιαίου καφέ ή φιλτραρισμένου καφέ.
Τα παιδιά κάτω των 16 ετών δεν πρέπει να πίνουν καφέ.
Αν θέλετε να τον κόψετε τον καφέ να το κάνετε σταδιακά.

κατάθλιψη; Βασικοί κανόνες για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης

Μία στις πέντε γυναίκες και ένας στους οκτώ άνδρες αναπτύσσουν κατάθλιψη κάποια στιγμή της ζωής τους σύμφωνα με τα υπάρχοντα διεθνή στοιχεία, ενώ στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι 25% των ανδρών (περίπου 850.000 Έλληνες) και το 33% των γυναικών (περίπου 1,1 εκ Ελληνίδες) πάσχουν από ήπια έως σοβαρή κατάθλιψη.

Ιδιαίτερος προβληματισμός προκύπτει από την ραγδαία αύξηση των αυτοκτονιών (κατά 35%) εξαιτίας της πανδημίας, της οικονομικής κρίσης και της ακρίβειας.

Οι καταθλιπτικές διαταραχές συνήθως ξεκινούν σε νεαρή ηλικία, μειώνουν τη λειτουργικότητα του ατόμου και συχνά υποτροπιάζουν. Γι’ αυτούς τους λόγους, η κατάθλιψη αποτελεί την μεγαλύτερη αιτία αναπηρίας παγκοσμίως όσον αφορά στο σύνολο των ετών που χάνονται λόγω αναπηρίας. Οι καταθλιπτικές διαταραχές συγκαταλέγονται στις πιο βαρύνουσες και σημαντικές ασθένειες παγκοσμίως. Εμφανίζονται με διάφορες μορφές στο 20 % του πληθυσμού. Επηρεάζουν τη σκέψη, τα συναισθήματα, το σώμα, τις κοινωνικές σχέσεις – με λίγα λόγια όλους τους τομείς της ζωής. Η κατάθλιψη είναι μια βαριά ασθένεια η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενή και χρήζει ειδικής θεραπείας.

Η κατάθλιψη εκδηλώνεται κυρίως με συμπτώματα όπως το αίσθημα θλίψης ή η αίσθηση εσωτερικού κενού, η αίσθηση εξάντλησης, η υπερκόπωση, οι φοβικές καταστάσεις, η εσωτερική ανησυχία, οι διαταραχές σκέψης και ύπνου. Τα άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη δεν νιώθουν χαρά και δυσκολεύονται να πάρουν απλές αποφάσεις. Οι καταθλιπτικές διαταραχές συνοδεύονται συχνά από επίμονες σωματικές ενοχλήσεις, όπως για παράδειγμα πόνους στο στομάχι και το έντερο, πονοκεφάλους, πόνους στην κοιλιά ή πόνους στην πλάτη. Σε ορισμένους ασθενείς τα συμπτώματα αυτά είναι πολύ έντονα. Η κατάθλιψη είναι βαριά ασθένεια, σε ορισμένες δε περιπτώσεις εξαιρετικά επικίνδυνη για τη ζωή. Εάν δεν θεραπευτεί, μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο. Η αυτοκτονία λόγω κατάθλιψης αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου στα άτομα ηλικίας έως 40 ετών μετά τον θάνατο από τροχαία ατυχήματα. Σχεδόν όλοι οι ασθενείς που πάσχουν από βαριές καταθλιπτικές διαταραχές έχουν σκεφτεί την αυτοκτονία. Μόλις διαγνωσθεί η κατάθλιψη και αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη αγωγή, εξαφανίζεται και η έντονη επιθυμία του θανάτου.
Αν έχετε διαπιστώσει, όμως, ότι μερικά από τα συμπτώματα που ακολουθούν εμφανίζονται για δύο ή τρεις εβδομάδες ή και περισσότερο, επισκεφτείτε τον ψυχολόγο σας ή τον ψυχίατρο, για να αξιολογήσει αν έχετε κατάθλιψη.

Δείτε πιο αναλυτικά τα ερωτήματα που ακολουθούν και αναρωτηθείτε αν όντως σας συμβαίνουν τα παρακάτω:

Αλλαγή στη διάθεση
Νιώθετε συνεχώς λυπημένος, απογοητευμένος, απελπισμένος, άκεφος. Δακρύζετε με το παραμικρό, εκνευρίζεστε εύκολα. Είστε ανήσυχος, αγχωμένος, χωρίς πολλές φορές να ξέρετε το γιατί. Σας απασχολούν μικροπράγματα, για τα οποία στο παρελθόν θα αδιαφορούσατε. Δε χαίρεστε, δεν απολαμβάνετε πια δραστηριότητες και χόμπι που κάποτε σας ευχαριστούσαν. Τίποτα δε σας ευχαριστεί «σα να στέρεψε η χαρά της ζωής».

Αλλαγές στη σωματική ευεξία
Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, ξυπνάτε συχνά τη νύχτα ή πολύ νωρίς το πρωί ή έχετε υπερβολική υπνηλία στη διάρκεια της μέρας. Η όρεξή σας και το βάρος έχουν μειωθεί, κάποιες φορές όμως μπορεί και να αυξηθούν. Έχετε πονοκεφάλους και ναυτία, ζαλάδες, πόνους στα πόδια στα χέρια. Δεν έχετε επιθυμία για σεξουαλικές σχέσεις. Όταν ξυπνάτε το πρωί, δεν νιώθετε την ευεξία που ο ύπνος επιφέρει. Νιώθετε νευριασμένος και κουράζεστε εύκολα. Δραστηριότητες που πριν λίγο καιρό τις πραγματοποιούσατε εύκολα, τώρα σας φαίνονται «βουνό». Πολλές φορές δεν έχετε διάθεση να σηκωθείτε από το κρεβάτι.

Αλλαγές στον τρόπο σκέψης
Όλα σας φαίνονται μάταια. Κατακλύζεστε από ιδέες ενοχής, τα βάζετε με τον εαυτό σας, νιώθετε ότι δεν αξίζετε, νιώθετε μόνος, αβοήθητος, εγκλωβισμένος σε αδιέξοδα. Το μέλλον σας τρομάζει, φαντάζει ζοφερό και απειλητικό. Νιώθετε τη σκέψη σας σα να μη λειτουργεί. Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε, με πολύ κόπο ανακαλείτε πληροφορίες που προσφάτως έχετε δεχθεί. Σκέπτεστε μόνο τις δυσάρεστες πτυχές των πραγμάτων και τις διογκώνετε.

Αλλαγές στην καθημερινότητα
Δεν επιθυμείτε, πλέον, τη συναναστροφή με ανθρώπους που κάποτε σας ευχαριστούσαν. Δεν έχετε διάθεση να μιλήσετε. Όλα μοιάζουν πληκτικά, ανιαρά, χωρίς νόημα. Κλείνεστε στο σπίτι. Αδιαφορείτε για την προσωπική σας υγιεινή, δε μεριμνάτε για την εμφάνισή σας.

Οι καταθλιπτικές διαταραχές είναι ιάσιμες. Για την αντιμετώπισή τους έχουμε στη διάθεσή μας διάφορες δοκιμασμένες μορφές ψυχοθεραπείας, σύγχρονα φάρμακα για τη βελτίωση της διάθεσης (αντικαταθλιπτικά), μεθόδους αντιμετώπισης του άγχους, τεχνικές χαλάρωσης, καθώς και εναλλακτικές ιατρικές προσεγγίσεις (όπως είναι για παράδειγμα η φυτοθεραπεία). Τα αντικαταθλιπτικά επιδρούν στα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου. Πιο συγκεκριμένα αλλάζουν τη δράση των χημικών ουσιών (νευροδιαβιβαστές) οι οποίες χρησιμοποιούνται για να επικοινωνούν τα νευρικά κύτταρα μεταξύ τους. Σημαντικοί νευροδιαβιβαστές τους οποίους προσπαθούμε να επηρεάσουμε για τη θεραπεία της κατάθλιψης είναι η σεροτονίνη και η νοραδρεναλίνη.
Τα αντικαταθλιπτικά είναι σχετικά αθώα φάρμακα. Δεν προκαλούν εξάρτηση, δεν έχουν σημαντικές παρενέργειες και είναι δυνατόν να μας προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια.

Βασικοί κανόνες για τη θεραπεία της κατάθλιψης
Κάνετε υπομονή! Η κατάθλιψη εξελίσσεται συνήθως αργά και θεραπεύεται επίσης σταδιακά. Δώστε στον εαυτό σας τον απαιτούμενο χρόνο – αξίζει!
Εάν κριθεί απαραίτητη η λήψη φαρμάκων, τηρήστε κατά γράμμα τις οδηγίες του γιατρού. Να είσαστε υπομονετικοί. Ίσως χρειαστεί να περάσει κάποιο χρονικό διάστημα έως ότου γίνει αισθητή η δράση τους.
Τα αντικαταθλιπτικά δεν έχουν εθιστική δράση και δεν αλλοιώνουν την προσωπικότητα.
Είναι σημαντικό να ενημερώνετε τον γιατρό σας για όλες τις μεταβολές της διάθεσής σας και να συζητάτε μαζί του ανοιχτά και με ειλικρίνεια όλους τους προβληματισμούς, τους φόβους και τις αμφιβολίες που ενδεχομένως σας δημιουργηθούν στο πλαίσιο της θεραπείας.
Σε περίπτωση που εμφανιστούν παρενέργειες ενημερώστε αμέσως τον γιατρό σας. Συνήθως είναι ακίνδυνες και παροδικές.
Aκόμη και αν νιώθετε καλύτερα, μην σταματάτε τη λήψη φαρμάκων! Πρέπει να σχεδιάσετε με προσοχή τη διακοπή τους.
Σχεδιάστε με ακρίβεια το πρόγραμμα της επόμενης ημέρας (για παράδειγμα με χρονοδιάγραμμα). Προσθέστε κατά τη διάρκεια της ημέρας δραστηριότητες που σας ευχαριστούν.
Θέστε μικρούς και εφικτούς στόχους. Ο γιατρός ή ο θεραπευτής σας θα σας βοηθήσουν.
Τηρήστε ημερολόγιο όπου θα καταγράφετε τη διάθεσή σας. Ο γιατρός ή ο θεραπευτής σας θα σας εξηγήσει με ποιον τρόπο και θα σας καλεί τακτικά προκειμένου να συζητήσετε μαζί του τις καταχωρήσεις σας.
Μόλις ξυπνήσετε, σηκωθείτε αμέσως από το κρεβάτι σας. Το να παραμείνετε ξύπνιοι στο κρεβάτι σας, όταν πάσχετε από κατάθλιψη, εξελίσσεται σε παγίδα αρνητικών σκέψεων. Συχνά είναι πολύ δύσκολο να το επιτύχετε. Σε αυτήν την περίπτωση, επεξεργαστείτε στρατηγικές μαζί με τον θεραπευτή σας.
Δραστηριοποιηθείτε: η κίνηση δρα αντικαταθλιπτικά και ενισχύει την παραγωγή νέων νευρικών κυττάρων.
Όταν νιώσετε καλύτερα: ανακαλύψτε με τη βοήθεια του γιατρού ή του θεραπευτή σας πώς θα ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο υποτροπής. Επεξεργαστείτε τις προειδοποιητικές ενδείξεις και το πρόγραμμα αντιμετώπισης κρίσης που θα ακολουθήσετε

Τα συμπτώματα της Κατάθλιψης είναι συγκεκριμένα, αλλά μπορεί να διαφέρουν σε ένταση ή συχνότητα. Η θεραπεία της Κατάθλιψης περιλαμβάνει μια πολύπλευρη αντιμετώπιση του θέματος, σε επίπεδο τόσο νοητικό, όσο και συναισθηματικό και μπορεί να αποφέρει σημαντικές αλλαγές στον άνθρωπο, σε όλους τους τομείς της ζωή του.

Επιπεφυκίτιδα με συμπτώματα τα κόκκινα ερεθισμένα μάτια, τσίμπλα, δάκρυα, πρήξιμο

Το μάτι και το βλέφαρο καλύπτεται από μια μεμβράνη που το προστατεύει και λέγεται επιπεφυκότας (ο άσπρος χιτώνας του ματιού).

Τα ερεθισμένα μάτια φαίνονται να «κοκκινίζουν», διότι τον ερεθισμό τους συνοδεύει ερυθρότητα, που οφείλεται σε διαστολή των αγγείων, που βρίσκονται στη μεμβράνη. Αν αυτή η μεμβράνη, που καλύπτει το μπροστά μέρος του ματιού εκτός από τον κερατοειδή, φλεγμαίνει, τότε η κατάσταση καλείται επιπεφυκίτιδα.
Η επιπεφυκίτιδα είναι η φλεγμονή του επιπεφυκότα η οποία χαρακτηρίζεται από αγγειοδιαστολή (κοκκίνισμα του ματιού) και οίδημα.

Η επιπεφυκίτιδα είναι μία πολύ συχνή πάθηση. Το μάτι φαίνεται «κόκκινο» λόγω της υπεραιμίας (διαστολής αγγείων) που είπαμε και συνήθως υπάρχουν εκκρίσεις («τσίμπλα» ή δάκρυα). Οι εκκρίσεις, που είναι πιο πολλές το πρωί όταν ξυπνάμε, συνήθως «κολλάνε» και τα βλέφαρα. Έτσι, το πρωί έχουμε εκκρίσεις, κολλημένα βλέφαρα, κόκκινο μάτι και ένα αίσθημα ότι έχουμε ένα «ξένο σώμα» μέσα στο μάτι. Βέβαια, δεν αποκλείεται να έχουμε κάποιο ξένο σώμα, αλλά συνήθως το αντιλαμβανόμαστε αν κάτι «μπήκε» ή «κτύπησε» το μάτι μας.

Ανάλογα με το πόσο διαρκεί η φλεγμονή την διακρίνουμε σε χρόνια και οξεία επιπεφυκίτιδα. Έτσι μια χρόνια επιπεφυκίτιδα διαρκεί πάνω από 3 εβδομάδες. Τα συμπτώματα της οξείας επιπεφυκίτιδας είναι συνήθως πιο βαριά από την χρόνια.

Τις χωρίζουμε σε λοιμώδεις και μη λοιμώδεις ανάλογα με το αν ευθύνεται ή όχι κάποιος μικροοργανισμός (βακτήριο, ιός, μύκητας, παράσιτο) για την εμφάνισή της. Οι λοιμώδεις επιπεφυκίτιδες χαρακτηρίζονται κυρίως από την πυώδη έκκριση των ματιών δηλ. το τσίμπλιασμα το οποίο είναι συνεχές και άφθονο συνήθως, ειδικά στις βακτηριακές επιπεφυκίτιδες. Αντίθετα, όταν η έκκριση είναι λίγη και διαφανής τότε το πιθανότερο βρισκόμαστε μπροστά σε μια μη λοιμώδη επιπεφυκίτιδα. Οι μη λοιμώδεις επιπεφυκίτιδες διακρίνονται σε αλλεργικές, και σε ξηρές (λόγω έλλειψης δακρύων). Οι αλλεργικές οφείλονται στην αντίδραση των ματιών σε κάποιο παράγοντα που ερεθίζει τον ανοσοποιητικό μας σύστημα. Συνήθως υποφέρουμε από έντονη φαγούρα και τα βλέφαρα συχνά πρήζονται (οίδημα). Μπορεί να οφείλονται στο περιβάλλον και συνήθως προσβάλλονται και τα δύο μας μάτια ή μπορεί να οφείλονται και σε τοπικά αίτια (κολλύρια, αλοιφές, μακιγιάζ, φακοί επαφής κ.α.)

Το «κόκκινο» μάτι από επιπεφυκίτιδα μπορεί να εμφανίσει διάφορη βαρύτητα, εάν π.χ. είναι από βακτήριο (μικρόβιο), συνήθως έχουμε μεγάλη αντίδραση φλεγμονής (πολύ «κόκκινα» μάτια σαν να «στάζουν αίμα», πολλές εκκρίσεις. Η προσβολή του βλεννογόνου, που είπαμε καλείται επιπεφυκότας, από ιούς (αδενοϊούς), μπορεί να προκαλέσει έντονη σε συμπτώματα επιπεφυκίτιδα με οίδημα των βλεφάρων, μεγάλη δακρύρροια και συμμετοχή του κερατοειδούς, σε μια πάθηση πολύ μεταδοτική, που μπορεί να διαρκέσει για εβδομάδες ή ακόμα και μήνες και που είναι πιθανό να επηρεάσει μόνιμα την όραση. Όταν μαζί με τον επιπεφυκότα, προσβάλλεται και ο κερατοειδής (ο διαφανής χιτώνας του ματιού) έχουμε την λεγόμενη κερατοεπιπεφυκίτιδα. Αυτό συμβαίνει πιο συχνά στις ιογενείς λοιμώξεις, τα συμπτώματα είναι πιο βαριά και μπορεί να προκληθεί και πτώση της όρασης αν προσβληθεί το κέντρο του κερατοειδούς. Οι πιο βαριές μορφές του είδους είναι η επιδημική κερατοεπιπεφυκίτιδα (οφείλεται σε αδενοϊούς) και η ερπητική κερατοεπιπεφυκίτιδα (οφείλεται στον ιό του έρπη).

Αν υπάρχει αλλεργία (σε παιδιά κυρίως την άνοιξη) τότε είναι λιγότερο κόκκινος ο επιπεφυκότας και υπάρχει έντονος κνησμός (φαγούρα). Η οξεία αλλεργική επιπεφυκίτιδα χαρακτηρίζεται από αιφνίδια έναρξη, με κνησμό, οίδημα των βλεφάρων και χύμωση (οίδημα) του επιπεφυκότα. Για να προκληθεί η αλλεργική αντίδραση, πρέπει να προηγηθεί επαφή με το αντίστοιχο αλλεργιογόνο. Έτσι, ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει τις ουσίες που τον επηρεάζουν, ώστε να τις αποφεύγει, ενώ συνιστάται και η χρήση κολλύριων τεχνητών δακρύων ή πλύσεις με νερό, ώστε να απομακρυνθεί το αλλεργιογόνο, αν έχει ήδη εκτεθεί σε αυτό.

Μπορεί ένα κόκκινο μάτι, όπου η ερυθρότητα εντοπίζεται σε κάποιο σημείο, να οφείλεται σε κάποια μικρή αιμορραγία (δηλ. να έσπασε κάποιο «αγγειάκι» από βήχα, έντονη προσπάθεια, δυνατό «σκούπισμα» του προσώπου, κάποια παθολογική αιμορραγική διάθεση ή και χωρίς κανένα προφανή λόγο). Ονομάζεται υπόσφαγμα και περνάει χωρίς θεραπεία σε μια εβδομάδα περίπου.

Μπορεί τα μάτια μας να μας ενοχλούν και να μας κόβουν, να είναι απλώς ερεθισμένα από χίλια, μύρια αίτια (από τον καπνό σε αίθουσα που καπνίζουν, από τον αέρα, από τη σκόνη κ.ά.). Φυσικά αυτό είναι αθώο και αφού δεν συνοδεύεται από εκκρίσεις, πόνο ή μείωση της όρασης, συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία.

Συμπτώματα
Αυτό που αισθανόμαστε, όταν έχουμε επιπεφυκίτιδα ποικίλει ανάλογα με την μορφή της. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι το τσούξιμο, η αίσθηση ξένου σώματος, παροδική θολότητα της όρασης που καθαρίζει με το ανοιγοκλείσιμο του ματιού, φαγούρα και σε ορισμένες περιπτώσεις πόνος.

Έτσι εκτός από το κόκκινο χρώμα, που δηλώνει επιπεφυκίτιδα, άλλα συμπτώματα είναι:

Αίσθηση ξένου σώματος σε ένα ή και στα δύο μάτια
Κνησμό (φαγούρα) και κάψιμο σε ένα ή και στα δύο μάτια
Κιτρινωπή έκκριση από ένα ή και από τα δύο μάτια
Υπερβολική δακρύρροια από ένα ή και από τα δύο μάτια
Δημιουργία τσίμπλας ή κρούστας κατά τη νύχτα, που δυσχεραίνει το άνοιγμα των ματιών
Εξοίδηση (πρήξιμο) στα βλέφαρα

Θεραπεία
Σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε κολλύρια, χωρίς την συμβουλή του οφθαλμιάτρου και ειδικά όταν δεν ξέρετε για τι προορίζεται το κάθε κολλύριο.

Στα φαρμακεία, πωλούνται βέβαια κάποια αντισηπτικά και αγγειοσυσταλτικά σκευάσματα για ήπιες περιπτώσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με προσοχή ως πρώτη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Το κρύο νερό της βρύσης μπορείτε να το χρησιμοποιείτε άφθονα και ανακουφίζει αποτελεσματικά. Αν τα συμπτώματα επιμείνουν η καλύτερη συμβουλή είναι να επισκεφθείτε τον οφθαλμίατρό σας.

Οι βακτηριακές επιπεφυκίτιδες θεραπεύονται με αντιβιοτικά κολλύρια και η διάρκεια θεραπείας είναι από μια έως δύο εβδομάδες και συνεχίζεται εφόσον υπάρχει ένδειξη και το αποφασίσει ο γιατρός.

Οι ιογενείς επιπεφυκίτιδες, όπως όλες οι ιώσεις, δεν έχουν μια συγκεκριμένη θεραπεία που καταπολεμά το αίτιο. Εξαίρεση αποτελεί ο ιός του έρπη για τον οποίο έχουμε συγκεκριμένο φάρμακο για την θεραπεία του αλλά δίνεται εφόσον διαγνωσθεί ο συγκεκριμένος ιός. Για τις υπόλοιπες μη ερπητικές επιπεφυκίτιδες και κερατοεπιπεφυκίτιδες, θα χρειασθεί να κάνουν τον κύκλο τους και η θεραπεία βοηθά στο να μειωθούν τα συμπτώματα. Συνήθως δίνεται ένα μικτό κολλύριο που περιέχει αντιβιοτικό και κορτιζόνη, αλλά δίνεται μόνο από το γιατρό και εφόσον αποκλεισθεί η ερπητική κερατίτιδα διότι η κορτιζόνη προκαλεί επιδείνωση της νόσου

Οι ξηρές κερατοεπιπεφυκίτιδες θεραπεύονται κυρίως με τεχνητά δάκρυα ενώ οι αλλεργικές υποχωρούν με αντιισταμινικά και κορτιζόνη πάντα βέβαια κάτω από ιατρική συμβουλή και παρακολούθηση. Τόσο για την πρόληψη όσο και για την ανακούφιση της οξείας αλλεργικής επιπεφυκίτιδας υπάρχουν αρκετά κολλύρια (αγγειοσυσπαστικά, αντιισταμινικά κλπ.)

Κόκκινα και ερεθισμένα μάτια προκαλεί και η ελαττωμένη παραγωγή δακρύων, ιδιαίτερα συχνή σε γυναίκες της κλιμακτηριακής ή εμμηνοπαυσιακής ηλικίας ή στα πλαίσια ορισμένων συστηματικών παθήσεων. Η θεραπεία συνήθως περιορίζεται στη χορήγηση των κατάλληλων ανάλογα με το αίτιο τεχνητών δακρύων.

Ένα κόκκινο μάτι που πονά, (και ενίοτε δυνατά) μπορεί να κρύβει κάποια πιο σοβαρή πάθηση (όπως οξύ γλαύκωμα, όταν το μάτι είναι σκληρό και η κόρη μεγάλη και βλέπει θολά, καθώς και οξεία ιριδοκυκλίτιδα με πιο έντονη υπεραιμία γύρω από τον κερατοειδή, μικρή κόρη, αντίδραση μέσα στο μάτι και θολή όραση). Μπορεί να έχει τραυματιστεί το «τζάμι του ματιού», ο κερατοειδής, οπότε ο γιατρός με μία χρωστική θα βρει εάν υπάρχει πληγή (έλκος κ.ά.).

ΠΡΟΛΗΨΗ
Περιλαμβάνει:
– το συχνό πλύσιμο των χεριών,
– την χρήση καθαρής γάζας κάθε φορά που σκουπίζετε τα μάτια σας, την οποία θα πρέπει να πετάτε αμέσως, καθώς και την αποφυγή από κοινού χρησιμοποίησης με άλλους οποιουδήποτε πράγματος είναι πιθανόν να έλθει σε επαφή με το μάτια σας, όπως μαντιλάκια, πετσέτες, γυαλιά ηλίου, μεϊκάπ, οφθαλμικές σταγόνες ή μαξιλάρια.