Σχολεία και ιδιωτικά πανεπιστήμια, δύο νέα ξενοδοχεία του Αχιλλέα Κωνσταντακόπουλου, το blue project του Προκοπίου και το καζίνο της Hard Rock – Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα που όταν ολοκληρωθούν θα δίνουν το στίγμα μιας μοντέρνας ολοκληρωμένης πόλης μέσα στον οικιστικό ιστό της Αθήνας – Εχει πωληθεί το 65% από το σύνολο των διαμερισμάτων που βγήκαν στην αγορά στο τέλος του 2023
Οι διερχόμενοι από τη λεωφόρο Ποσειδώνος, τη λεωφόρο Βουλιαγμένης αλλά και τους παράπλευρους δρόμους δεν μπορούν να μην παρατηρήσουν τους περισσότερους από 30 γερανούς που δουλεύουν καθημερινά στο εργοτάξιο, με τις εργασίες να εντατικοποιούνται όσο πλησιάζουν και τα χρονικά ορόσημα για την παράδοση των έργων της πρώτης φάσης, ήδη από τη φετινή χρονιά και σταδιακά έως και το 2027. Ενδεικτικά, στο κομμάτι των αντιπλημμυρικών και των έργων υποδομής οι εργασίες στο ρέμα Τραχώνων εντός του χώρου του αεροδρομίου βρίσκονται τώρα στο 91% και θα ολοκληρωθούν φέτος, ενώ οι αντίστοιχες στο ρέμα του αεροδρομίου την επόμενη χρονιά, όπως το 2025 αναμένεται να παραδοθούν στο κοινό και οι νέες αθλητικές εγκαταστάσεις που κατασκευάζονται τώρα στην έκταση.
Το 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο έργο υποδομών του Ελληνικού της α’ φάσης, η υπογειοποίηση της λεωφ. Ποσειδώνος, ενώ το ίδιο έτος ολοκληρώνονται τα σπίτια του πολυσυζητημένου Πύργου Κατοικιών και των χαμηλών συγκροτημάτων του παραλιακού μετώπου όπως και η Riviera Galleria, εμπορικοί χώροι για τους οποίους μόλις την περασμένη εβδομάδα έπεσαν οι υπογραφές ανάθεσης της κατασκευής τους μεταξύ του φορέα της επένδυσης, τηε LAMDA Development και της ΜΕΤΚΑ του ομίλου METLEN.
Το μεγάλο deal
Η περασμένη εβδομάδα, πάντως, επιφύλαξε και ένα ακόμη δεύτερο ηχηρό deal για το project με ένα από τα πιο ισχυρά επιχειρηματικά ονόματα, όπως αυτό του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, ο οποίος είναι τοις πάσι γνωστό ότι αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές real estate εντός και εκτός Ελλάδος, με κορυφαία ακίνητα ανά τον κόσμο. Το χαρτοφυλάκιό του θρυλείται ότι ξεπερνά τα 2.000 ακίνητα σε κορυφαία σημεία, από την ελληνική πρωτεύουσα, το κέντρο της πόλης και την Αθηναϊκή Ριβιέρα μέχρι τη βρετανική πρωτεύουσα και τη Νέα Υόρκη, αλλά και σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, είτε πρόκειται για την ιταλική Ριβιέρα, είτε ακόμη για τη Μύκονο ή την πιο αρχοντική και ήσυχη Υδρα.
![riviera-galleria](https://i1.prth.gr/images/w880/files/2024-06-23/riviera-galleria.jpg)
LAMDA Development και οικογένεια Προκοπίου ανακοίνωσαν τη μεταξύ τους στρατηγική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει δύο σκέλη: τη συμφωνία για την πώληση άνω των 3,5 εκατoμμυρίων ιδίων μετοχών (2%) αξίας 25 εκατ. ευρώ (7,10 ευρώ/μετοχή) της LAMDA Development σε εταιρεία συμφερόντων της οικογένειας του κ. Προκοπίου, μέσω προσυμφωνημένης συναλλαγής, αλλά και σε ένα ευρύτερο πλαίσιο το πλάνο για αναπτύξεις συνολικά 86.000 τ.μ. ως προς τη δομήσιμη επιφάνεια εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου.
Με βάση τον σχεδιασμό, στην πλευρά Προκοπίου θα περάσουν τέσσερα οικοδομικά τετράγωνα στην περιοχή κοντά στο «Hard Rock Hotel & Casino Athens» (το Oλοκληρωμένο Tουριστικό Συγκρότημα με Καζίνο -IRC- που αναπτύσσουν οι όμιλοι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Hard Rock και βρίσκεται τώρα στο στάδιο της θεμελίωσης) και στο Γκολφ της Γλυφάδας.
Από πλευράς του ομίλου Προκοπίου, η ενεργοποίησή του στρατηγικά στο έργο του Ελληνικού αποτυπώνει την ψήφο εμπιστοσύνης που δίνει ο ίδιος στην προοπτική της mega αστικής ανάπλασης, πολύ περισσότερο δε από τη στιγμή που η οικογένεια έχει στο χαρτοφυλάκιό της ουκ ολίγα προνομιούχα ακίνητα στην Αθηναϊκή Ριβιέρα. Εκεί όπου η πλευρά Προκοπίου έχει προχωρήσει σχετικά πρόσφατα και στη σύναψη συνεργασίας με τους ομίλους Κωνσταντακόπουλου και Κόκκαλη για το έργο ανάπλασης της Β’ Ακτής Βούλας (με ορίζοντα ολοκλήρωσης από το 2025 και μετά) μέσα από το κοινό επενδυτικό σχήμα του «Athens Beach Club», σε συνέχεια του διαγωνισμού παραχώρησης του Δήμου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης για την ανάπλαση μέρους του παράκτιου μετώπου.
Εκπαιδευτικά ιδρύματα
Οι νέες αναπτύξεις, πέραν αυτών για οικιστικούς και γραφειακούς χώρους, θα περιλαμβάνουν και τη δημιουργία εκπαιδευτικού ιδρύματος, ήτοι σχολείου με διεθνές πρόγραμμα σπουδών, που αποτελεί ενδιαφέρουσα πτυχή της επένδυσης.
Αντίστοιχα, το σκεπτικό της πλευράς Προκοπίου στηρίζεται στη δημιουργία ενός ακόμη εμβληματικού ιδιωτικού σχολείου με διεθνές πρόγραμμα σπουδών καλύπτοντας ένα σημαντικό κομμάτι της αγοράς για τους Ελληνες αλλά και λόγω της σημαντικής αύξησης των ξένων κατοίκων των νοτίων προαστίων τα τελευταία χρόνια. Επιπλέον, η απευθείας συμφωνία με τη LAMDA Development έρχεται μετά την απόφαση του Κολλεγίου Αθηνών τον περασμένο Φεβρουάριο να μην προχωρήσει τελικά το πλάνο για ίδρυση σχολείου εντός της έκτασης του Ελληνικού, ένα πλάνο στο οποίο ο Γιώργος Προκοπίου, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ελληνοαμερικανικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, είχε ταχθεί υπέρ. Εξ ου και η πλευρά του εφοπλιστή προχωρά τώρα σε διαφορετική βάση και με μια πιο συνολική επενδυτική πρωτοβουλία αξιοποίησης 220 στρεμμάτων εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, που θα περιλαμβάνει από εκπαιδευτικές χρήσεις μέχρι γραφεία και κατοικίες.
Και πανεπιστήμιο
Σημειωτέον ότι, εκτός από την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια, στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με βάση το masterplan, το The Ellinikon προβλέπεται ότι θα στεγάζει και την ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού οικοσυστήματος με σύγχρονες εγκαταστάσεις συνδυασμό με έναν Κόμβο Καινοτομίας σχεδιασμένο για να προσελκύει Ελληνες και ξένους φοιτητές, ψηφιακούς νομάδες και νέους επαγγελματίες, με μια πρόβλεψη από 5.000 με 10.000 φοιτητές ετησίως, Ελληνες και από το εξωτερικό.
Στο πλαίσιο αυτό, ήδη το επιτελείο της LAMDA, κατά τις πληροφορίες, πραγματοποιεί επαφές, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη η κατάληξη, με ξένο ίδρυμα για την παραχώρηση έκτασης για την ίδρυση μη κρατικού πανεπιστημίου, για πάνω από 20.000 τ.μ. εντός του mega project που θα αφορά πλήρες campus, αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια κ.ο.κ. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι στην περίπτωση της οριστικοποίησης της συμφωνίας είναι πολύ πιθανό οι ανακοινώσεις να γίνουν μέχρι το φθινόπωρο και να προχωρήσει αντίστοιχα και αυτοτελές project φοιτητικών σπιτιών εντός της έκτασης είτε αυτόνομα, από την ίδια τη LAMDA Development, είτε ακόμη και σε συνεργασία με τρίτο εταίρο.
Ενδιαφέρον (και) σε αυτό το κομμάτι της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης φέρεται να έχει εκδηλώσει και η πλευρά Προκοπίου -στην ιδιοκτησία της οποίας έχουν περάσει και τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά-, έχοντας τονίσει επανειλημμένα την ανάγκη να δοθεί εκ νέου προσοχή στην ελληνική ναυπηγική εκπαίδευση αλλά και τη γαλάζια οικονομία, με τον όποιο σχεδιασμό να έρχεται σε επόμενο στάδιο.
Συνεργασίες
Από πλευράς της LAMDA, η συμφωνία με την οικογένεια Προκοπίου εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο του επιχειρηματικού πλάνου και της επιδίωξης του ομίλου για επιμέρους συνεργασίες με φόντο το Ελληνικό, σε μετοχικό επίπεδο ή και στο κομμάτι των αναπτύξεων με στόχο την απομείωση του ρίσκου, με δεδομένες και τις μεγάλες κεφαλαιακές ανάγκες του έργου.
Στο πλαίσιο αυτό, τα τελευταία χρόνια έχουν σταδιακά εισέλθει στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας οι Voxcove Holdings (10%, στο τέλος 2017 ως κοινή επένδυση των ομίλων Π. Γερμανού και της οικογένειας Κάτσου), Brevan Howard & Partners (6,4%), EBRD (1,8%) Aegean Airlines (1,7%) κ.ά.
Σε ό,τι έχει να κάνει με επιμέρους αναπτύξεις εντός της έκτασης, πέραν της mega επένδυσης του «Hard Rock Hotel & Casino Athens», ο όμιλος έχει συνάψει κοινοπραξίες με την ΤΕΜΕΣ Α.Ε. («Costa Navarino», πρώην «Hilton» Αθηνών) για δύο ξενοδοχεία πολυτελείας και «επώνυμες» κατοικίες σε μια επένδυση άνω του μισού δισ. ευρώ, αλλά και την Brook Lane Capital για τον Πύργο Μεικτής Χρήσης, επίσης επένδυσης ύψους 500 εκατ. ευρώ με πολυτελές ξενοδοχείο και επώνυμες κατοικίες και με ένα «ηχηρό» αρχιτεκτονικό όνομα που αναμένεται να ανακοινωθεί προσεχώς. Μάλιστα, για τον νέο Πύργο Μεικτής Χρήσης, ύψους περίπου 150 μέτρων και περίπου 40 ορόφων με ορίζοντα παράδοσης το 2028, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι κατοικίες θα ξεκινήσουν να βγαίνουν στην αγορά από το τέλος του τρέχοντος έτους και μετά.
![riviera-tower_2](https://i1.prth.gr/images/w880/files/2024-06-23/riviera-tower_2.jpg)
Αντίθετα, οι πωλήσεις, με μεγάλο ενδιαφέρον και από το εξωτερικό και τιμές που έχουν σκαρφαλώσει κατά τις πληροφορίες ακόμη και πάνω από τα 25.000 ευρώ ανά τ.μ., είναι σε εξέλιξη στο πολυτελές συγκρότημα των 20 κατοικιών που έχει ήδη ξεκινήσει να αναπτύσσει η εισηγμένη Επενδυτική Ακινήτων Orilina Properties AEEΑΠ.
Οι πρώτες κατοικίες θα παραδοθούν στους ιδιοκτήτες μέσα στο 2026, ενώ σε συνέχεια της συμφωνίας με τη LAMDA, η Orilina θα αναπτύξει και την ιδιωτική λέσχη, σε μια επένδυση που μαζί με τα σπίτια θα ξεπεράσει τα 80 εκατ. ευρώ. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η εισηγμένη ΑΕΕΑΠ, με βασικό μέτοχο την Brevan Howard, διατηρεί ενδιαφέρον και για άλλα έργα -οικιστικά κυρίως- εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου.
Ο τομέας Yγείας
Από πλευράς της, η LAMDA έχει υπογράψει συμφωνίες με τον όμιλο Fourlis για το εμπορικό πάρκο που θα αναπτύξει ο τελευταίος άνω των 70 εκατ. ευρώ έχοντας κι ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας με τον όμιλο, ενώ στις πιο πρόσφατες συμφωνίες εντάσσεται και αυτή στον τομέα της υγείας για το «Healthcare Park» του Ελληνικού με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027. Η κοινοπραξία των ομίλων Ιατρικού Αθηνών (70%), Βιοϊατρικής (30%) έχει υπογράψει μνημόνιο στρατηγικής συνεργασίας με τον όμιλο LAMDA για σύγχρονο ιατρικό κέντρο, άνω των 6.000 τ.μ., σε προνομιακή και εύκολα προσβάσιμη τοποθεσία δίπλα από το εμπορικό κέντρο του Ελληνικού.
Σημειωτέον ότι η LAMDA επιταχύνει σε αυτή τη συγκυρία και το ήδη αναγγελθέν πλάνο για τις πωλήσεις επιμέρους εκτάσεων εντός της έκτασης και σε αυτό το πλαίσιο ακριβώς έρχονται άμεσα και νέες συμφωνίες με έμφαση στις οικιστικές χρήσεις. Ο όμιλος έχει ήδη δρομολογήσει και σκοπεύει να οριστικοποιήσει ενδεχομένως και μέσα στον επόμενο μήνα τις συμφωνίες για πέντε εκτάσεις με δομήσιμη επιφάνεια 50.000 τ.μ. στην τιμή των 2.000- 2.100 ανά τ.μ. με ενδιαφερομένους μεγάλα ονόματα της αγοράς, μεταξύ των οποίων οι Brook Lane Capital, Prodea Investments ΑΕΕΑΠ κ.λπ. Από τις εν λόγω εκτάσεις τα έσοδα εκτιμώνται στα 100 εκατ. ευρώ, ενώ προσεχώς αναμένεται να βγουν στην αγορά και νέες εκτάσεις ώστε μέχρι το τέλος της χρονιάς να έχουν εξασφαλιστεί συνολικά έσοδα 200 εκατ. ευρώ. Στόχος των συγκεκριμένων πωλήσεων είναι και στην περίπτωση αυτή η απομείωση του επενδυτικού ρίσκου για το έργο, αλλά και η εξασφάλιση πόρων για την κάλυψη των αυξημένων μελλοντικών αναγκών χρηματοδότησης του project.
Πωλήσεις κατοικιών
Επισημαίνεται ότι με βάση τα λεγόμενα της ίδιας της διοίκησης και ακριβώς λόγω των θετικών επιμέρους επιδόσεων για το project, συμπεριλαμβανομένης και της καλής πορείας των προ-πωλήσεων των κατοικιών, δεν θα χρειαστεί ούτε φέτος να χρησιμοποιηθεί τραπεζικός δανεισμός, παρά την ύπαρξη εγκεκριμένης πιστωτικής γραμμής (πλην των malls που αποτελούν χωριστό κομμάτι).
Υπενθυμίζεται ότι το σύνολο των επενδύσεων της α’ φάσης των έργων του Ελληνικού έως το 2026 ανέρχονται σε 2,1 δισ. ευρώ, με τη LAMDA να έχει καταγράψει πάνω από 670 εκατ. ευρώ ταμειακές εισπράξεις από πωλήσεις ακινήτων μέχρι και το τέλος Μαΐου του 2024, ενώ το ποσό των συνολικών κεφαλαιουχικών δαπανών για κτίρια και έργα υποδομών από την έναρξη του έργου έως και το β’ τρίμηνο του 2024 υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσει τα 400 εκατ. ευρώ.
Ειδικά όσον αφορά τις πωλήσεις κατοικιών, έχουν προχωρήσει οι πωλήσεις ήδη για ποσοστό άνω του 40% των προβλεπόμενων οικιστικών μονάδων της α’ φάσης – 1.121 συνολικά με εισπράξεις ύψους άνω των 570 εκατ. ευρώ. Aπό τις 1.121 οικιστικές μονάδες της α’ φάσης, τα σπίτια του παραλιακού μετώπου αντιστοιχούν σε 315 συνολικά, εκ των οποίων έχουν ήδη κλειστεί με σχετικές προκαταβολές και συμφωνίες πάνω από 300 κατοικίες.
Για τη μεγάλη γειτονιά του Little Athens, από τα 342 διαμερίσματα που έχουν βγει μέχρι σήμερα στην αγορά (από το τέλος του 2023 και μετά) έχουν κλείσει συμφωνίες με κρατήσεις από ενδιαφερόμενους αγοραστές για κοντά 210 διαμερίσματα ή περίπου 65%, ενώ επιπλέον σπίτια αναμένεται να βγουν σταδιακά στην αγορά το επόμενο διάστημα, κατά τις πληροφορίες, προς το τέλος του τρέχοντος έτους. Οι κατοικίες του παραλιακού μετώπου έχουν αγοραστεί στην πλειονότητά τους από Ελληνες με πολύ μικρό το ποσοστό των ξένων σε ποσοστό 5%-10%. Ομως για τη νέα οικιστική γειτονιά του Little Athens το ποσοστό των ξένων που έχουν κλείσει συμφωνίες κρατήσεων έχει ανέβει στο 30%, σε συνέχεια και της διεθνούς καμπάνιας για την προβολή του project που ξεκίνησε τον Μάρτιο και ενισχύεται τώρα.
Eργα υποδομής
Την ίδια στιγμή, προχωρούν και τα έργα υποδομής εντός της έκτασης. Στο μεγαλύτερο έργο υποδομών του Ελληνικού, την υπογειοποίηση της λεωφόρου Ποσειδώνος δύο χρόνια μετά την εκκίνηση των εργασιών, τον Μάιο του 2022 έχει ήδη ολοκληρωθεί ποσοστό άνω του 80% των εκσκαφών, του 60% της σκυροδέτησης τοιχίων, του 75% της σκυροδέτησης πλάκας βάσης, ενώ και οι εργασίες για την κατασκευή της οροφής της σήραγγας βρίσκονται σε εξέλιξη. Η υπογειοποίηση αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2026, με μία από τις πιο σύγχρονες σήραγγες στην Ευρώπη, όπου η υπόγεια διαδρομή μήκους 1,5 χιλιομέτρου θα εκτείνεται από την παραλία του Αλίμου έως τη μαρίνα του Αγίου Κοσμά, με τρεις λωρίδες ανά κατεύθυνση, κατάργηση φωτεινών σηματοδοτών και στόχο την αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας του παράκτιου μετώπου.
![paraliaki-leoforos_2](https://i1.prth.gr/images/w880/files/2024-06-23/paraliaki-leoforos_2.jpg)
Για τα αντιπλημμυρικά έργα και δη το ρέμα των Τραχώνων έχει ολοκληρωθεί το 95% των εκσκαφών και το 65% των εργασιών σκυροδέτησης, ενώ για το ρέμα του αεροδρομίου (ή Ευρυάλης όπως ήταν παλαιότερα γνωστό) είναι σε πλήρη εξέλιξη οι εργασίες οριοθέτησης. Οι εργασίες στο ρέμα Τραχώνων, εντός του χώρου του αεροδρομίου, θα ολοκληρωθούν το 2024, ενώ στο ρέμα αεροδρομίου το 2025.
Αθλητικό κέντρο
Για το αθλητικό κέντρο του Ελληνικού – The Ellinikon Sports Park– με γήπεδα ποδοσφαίρου, ανοιχτό στίβο, υγρό στίβο, γήπεδα μπάσκετ και τένις, στόχος είναι να αποτελέσει «διεθνές σημείο αναφοράς για τον αθλητισμό, εξυπηρετώντας αθλητές, συλλόγους, σωματεία και ομοσπονδίες από όλο τον κόσμο» από το 2025 και μετά που προβλέπεται να παραδοθούν στο κοινό οι νέες αθλητικές εγκαταστάσεις. Μέχρι τώρα έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες θεμελίωσης για το κτίριο των κοιτώνων των αθλητών και για το νέο κτίριο διοίκησης της ποδοσφαιρικής εγκατάστασης, ενώ σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες της θεμελίωσης του χώρου των κερκίδων στίβου καθώς και οι χωματουργικές εργασίες διαμόρφωσης όλου του αθλητικού κέντρου.
Την περασμένη εβδομάδα μπήκαν οι υπογραφές με τη ΜΕΤΚΑ για τη Riviera Galleria, τους εμπορικούς χώρους 23.000 τ.μ., που φέρει την υπογραφή του κορυφαίου, διεθνούς φήμης Ιάπωνα αρχιτέκτονα Kengo Kuma (Kengo Kuma and Associates) και σχεδιάστηκε σε συνεργασία με το ελληνικό μελετητικό γραφείο ΒΕΤΑPLAN, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026.
Για το «The Ellinikon Mall», ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά συγκροτήματα της Νότιας Ευρώπης με 150.000 τ.μ. συνολική επιφάνεια και ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027, ήδη έχουν γίνει εκσκαφές βάθους 8 μέτρων σε οικόπεδο 122 στρεμμάτων, με τα νούμερα να ζαλίζουν: Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες σε έκταση θεμελιώσεις, με 1,3 εκατ. κυβικά μέτρα εκσκαφής που ισοδυναμούν 4 φορές με το μέγεθος του Παναθηναϊκού Σταδίου, περιλαμβάνοντας στη συνέχεια κολώνες συνολικού μήκους 30 χιλιομέτρων ή αλλιώς που καλύπτουν την απόσταση από Αθήνα έως… Ελευσίνα.